Zielone jest cacy, czarne jest be

Stan środowiska w Polsce jest coraz lepszy, ale wyzwaniem dla kraju pozostaje gospodarka uzależniona od węgla i innych surowców - wskazuje w ogłoszonym w czwartek (23 kwietnia) raporcie Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Nawołuje więc m.in. do inwestycji w zielone technologie.

"Przegląd Ekologiczny Polska 2015" podkreśla, że w ciągu 10 lat w naszym kraju nastąpiła poprawa standardu życia, wzrosły wydatki na działania prośrodowiskowe, a większe nakłady na inwestycje w infrastrukturę pozwoliły na rozbudowę sieci wodociągowo-kanalizacyjnej i pomogły ograniczyć zanieczyszczenia.

Według OECD, rozwój gospodarki nie skutkuje już nadmierną emisją gazów cieplarnianych i szeregiem innych zanieczyszczeń powietrza, wytwarzaniem odpadów oraz poborem wody. Wzmocniono polityki i instytucje środowiskowe.

Zauważa jednak, że Polska nadal znajduje się w grupie krajów Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, których gospodarka opiera się w największym stopniu na węglu i zasobach naturalnych. Dlatego nawołuje do wzmocnienia zachęt na rzecz transformacji gospodarki na bardziej sprzyjającą środowisku i do zmniejszenie stopnia narażenia ludzi na niebezpieczne zanieczyszczenia.

Wśród głównych wyzwań polskiego przemysłu wymienia miks energetyczny z dominującą pozycją węgla, złożony system zarządzania środowiskowego, niewielkie możliwości analizy ekonomicznej polityk środowiskowych, niski poziom innowacyjności, wysoki udział państwa w strukturach własnościowych i niewielką konkurencję w sektorach sieciowych. Wskazuje też na brak miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiających skuteczną ochronę lasów i różnorodności biologicznej, a także niski dostęp do usług w zakresie odbioru odpadów komunalnych.

Za atuty Polski uważa znaczący napływ funduszy UE, imponujące wysiłki w zakresie przystosowania ustawodawstwa środowiskowego do wymogów UE, zwiększone wykorzystanie instrumentów rynkowych i "świetnie prosperujące, dobrze zarządzane lasy publiczne".

OECD podkreśla, że udział paliw kopalnych w bilansie energetycznym wynosi ponad 90 proc. - więcej niż w większości pozostałych państw organizacji. Od 2000 r. notuje jednak umiarkowane zmniejszenie użycia węgla na rzecz odnawialnych źródeł energii (w większości biomasy), ropy naftowej i gazu ziemnego.

Polska gospodarka znajduje się również w gronie gospodarek OECD bazujących w największym stopniu na zasobach naturalnych - zauważa. Są postępy w zakresie rozdzielenia wzrostu gospodarczego od wytwarzania odpadów, jednak nadal składowanie śmieci jest rozwiązaniem dominującym - wskazuje.

Raport zwraca uwagę, że Polska zredukowała emisję gazów cieplarnianych w znacznie wyższym stopniu, niż wymagały tego postanowienia Protokołu z Kioto i tym samym "osiągnęła znaczne, choć względne" rozdzielenie wzrostu gospodarczego od emisji.

OECD podkreśla, że innowacyjność Polski, w tym w zakresie ekologicznych technologii, jest bardzo niska.

- Niewystarczające wysiłki badawcze, niedostateczne powiązania przemysłu i nauki oraz problemy z dostępem do kapitału to główne bariery dla rozwoju ekoinnowacji. Polityki dotyczące innowacyjności będą kluczowe dla ułatwienia redukcji kosztów przejścia do efektywnej zasobowo, niskoemisyjnej gospodarki - tłumaczy.