Refleksje: największa nie tylko w kraju

Blisko 90 proc. energii Polska wytwarza z węgla kamiennego i brunatnego. W wyobrażalnej przyszłości ta proporcja będzie się zapewne zmieniała na rzecz innych paliw, niemniej nie w takim tempie, by w energetycznym miksie ów znaczący udział węgla został prędko zmarginalizowany. Dlatego w strategii największej górniczej firmy Europy dominują tendencje ekspansywne.

Obok załogi, wartość Kompanii Węglowej - spółki skupiającej 15 zakładów górniczych, fedrującej rocznie około 40 mln t węgla i zatrudniającej ponad 60 tys. pracowników - tkwi w głównej mierze w jej zasobach oraz związanym z nimi ogromnym potencjale produkcyjnym. Firma rozporządza 8,5 mld t zasobów bilansowych, w tym 1,2 mld t operatywnych. Duch ekspansji szczególnie wyraziście dał o sobie znać w ubiegłym roku, wraz z ogłoszeniem informacji o uzyskaniu przez spółkę koncesji na rozpoznawanie złóż w Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Szacowana wielkość zasobów w polu koncesyjnym Pawłów miałaby sięgać 850 mln t. Prawda, od rozpoznania do ewentualnego wydobycia daleka droga, niemniej już samo wkroczenie w zupełnie nowy rejon jest wyraźnym sygnałem podtrzymywania przez firmę zasadniczej misji, czyli stabilizacji energetycznego bezpieczeństwa kraju nie tylko dziś, lecz także w odleglejszej perspektywie.

Energetyczna linia
Do tej głównej misji menedżerowie Kompanii Węglowej podchodzą zresztą w sposób szerszy, a więc wykraczający poza dostarczanie paliwa. W biznesowym scenariuszu spółki na drugim miejscu po wydobywczej znalazła się energetyczna linia biznesowa. Aspiracje do posiadania aktywów w tej sferze działalności mają się m.in. materializować współudziałem w budowie bloku energetycznego o mocy w granicach 900-1000 MW, opalanego węglem, mułami oraz biomasą. Chodzi przy tym o instalację szczególną, a więc taką, której sprawność miałaby sięgać 45 proc. Dla niezorientowanych jest to zapewne informacja mało czytelna, niemniej oznacza wpisywanie się Kompanii Węglowej w niskoemisyjną politykę klimatyczną. Sprawność wytwarzania energii w istniejących dziś w polskich elektrowniach instalacjach waha się na ogół w granicach 32-34 proc. Poprawa tejże sprawności o 10 proc. spowoduje redukcję emisji dwutlenku węgla o co najmniej jedną piątą.

W energetycznej linii biznesowej spółki mieści się również coraz większe wykorzystanie metanu uwalnianego przy eksploatacji węgla. O ile więc w 2011 r. w jej kopalniach zostało ujętych na powierzchnię prawie 76 mln m sześc. metanu, to w perspektywie 2015 r. ta wielkość ma zostać podwojona. W perspektywie najbliższych sześciu lat we wszystkich metanowych kopalniach spółki zostaną zbudowane od nowa lub gruntownie zmodernizowane powierzchniowe stacje odmetanowania. Będzie temu towarzyszył rozwój kogeneracyjnych i trigeneracyjnych systemów, służących wytwarzaniu w skojarzeniu energii elektrycznej, cieplnej oraz chłodu do klimatyzacji podziemnych wyrobisk.

Bez uciekania się do sądów
Przejawem nowoczesnego podejścia do produkcji, a także społecznej odpowiedzialności - to trzeci z ważnych obszarów aktywności firmy - jest dbałość o środowisko. Przywiązaniu do zasady zrównoważonego rozwoju podporządkowane są trzy nurty działalności: projektowanie eksploatacji górniczej z uwzględnieniem ograniczania niekorzystnego oddziaływania na środowisko, ograniczenie ilości odpadów kierowanych na zwałowiska przez ich wykorzystywanie do rekultywacji i wszelkich robót inżynieryjnych oraz zmniejszenie szkodliwego oddziaływania kopalnianych wód zasolonych na wody powierzchniowe. Kompania Węglowa posiada specjalistyczną spółkę do zagospodarowania odpadów z hałd i osadników oraz efektywnej rekultywacji gruntów zdegradowanych działalnością górniczą. W tym nurcie aktywności firmy mieści się również sposób postępowania w sprawach szkód górniczych. Rzecz znamienna: aż w 96 proc. tych spraw firma znajduje porozumienie z poszkodowanymi, co oznacza, że ich naprawianie przebiega bez ostrych konfliktów z uciekaniem się do sądów.

Świadectwo rękojmią pewnej pracy
W wymiarze społecznym największą wartością Kompanii Węglowej są - ten przymiotnik wart jest zaakcentowania - stabilne miejsca pracy. Zatrudniając ponad 60 tys. pracowników, górniczy gigant jest największym pracodawcą na Śląsku. Właściwie - jeśli uwzględnić jeszcze ludzi zaangażowanych w firmach kooperujących z Kompanią i świadczących na jej rzecz rozmaite usługi - ten udział w rynku pracy jest wręcz nie do przecenienia. Budowanie utożsamiającej się ze spółką załogi i inwestowanie w profesjonalny rozwój pracowników rozpoczyna się przy tym już od etapu rekrutacji do szkół. Nieprzypadkowo przecież firma od kilku lat przyczynia się do ożywienia szkolnictwa zawodowego na Śląsku. Robi to tym bardziej skutecznie, że już na starcie uczeń i jego rodzice mogą być pewni, iż uzyskane świadectwo lub dyplom będą rękojmią pewnej i perspektywicznej pracy, na której można opierać indywidualną pomyślność.