Górnictwo: zalecenia światowych ekspertów dla polskich kopalń
fot: Jarosław Galusek/ARC
Węgiel to nie tylko przychód dla górniczych przedsiębiorstw i pensje dla załóg, ale także miliardy zł odprowadzane do budżetu państwa
fot: Jarosław Galusek/ARC
Polski rząd powinien ustanowić program rozwoju sektora węglowego, który będzie spójny z szerszą i długoterminową strategią energetyczną państwa. Plan dla górnictwa trzeba oprzeć o uczciwy kosztorys, przejrzystą rachunkowość i niepowielanie dotacji krzyżowo dla wytwórców elektryczności i kopalń węgla – stwierdza Międzynarodowa Agencja Energetyczna w Paryżu w zaleceniach dla Polski, które znalazły się w opublikowanym w środę (25 stycznia) raporcie energetycznym o naszych kraju.
- Węgiel pozostanie jeszcze przez wiele lat fundamentem polskiej energetyki – przyznają międzynarodowi eksperci, którzy w drugiej części kilkustestronicowego dokumentu zamieścili szczegółowe analizy sektorowe.
W rozdziale poświęconym górnictwu znalazły się zalecenia wykonawcze, z których pierwsze podkreśla konieczność opracowania przez rząd w Warszawie sensownej „mapy drogowej” dla krajowych kopalń węgla. Państwowe górnictwo należy objąć przejrzystymi kryteriami rentowności. Natomiast prywatni inwestorzy górniczy – zaleca MAE – muszą otrzymać od rządu możliwości rozwoju i konkurowania na rynku węgla w Polsce.
W średnim terminie celem programu dla górnictwa powinna być prywatyzacja branży. Jednak wpierw należy gruntownie zrestrukturyzować publiczne kopalnie. Za główną zasadę należy przyjąć konkurencyjność zakładów wydobywczych: te z nich, które nie przynoszą zysku, trzeba zamknąć, gdyż inwestycje muszą być kierowane do rentownych kopalń.
Trzeba zoptymalizować wykorzystanie zasobów, polepszyć zarządzanie kopalniami i skończyć z przerostem zatrudnienia w górnictwie.
Po trzecie - doradza MAE - reformatorom polskiego górnictwa nie wolno zapomnieć o czystości powietrza w miejscowościach i regionach narażonych na duże emisje. Rząd powinien więc posiadać racjonalny plan wygaszania opalanych węglem źródeł energii małej mocy, na przykład w mieszkalnictwie. Kotły i piece w tym zakresie trzeba zastępować czystszymi źródłami. Dobrym rozwiązaniem będzie także spalanie węgla w blokach elektroenergetycznych najwyższej światowej klasy.
MAE, czyli Międzynarodowa Agencja Energetyczna (International Energy Agency - IEA) to organ koordynujący w światowej energetyce, utworzony w 1974 r. w celu wspierania państw w kryzysie dostaw ropy naftowej. Misja MAE ulegała przekształceniom i opiera się dziś na trzech założeniach: zapewnienie światowego bezpieczeństwa energetycznego, rozszerzanie współpracy między państwami, promowanie samowystarczalnej i przyjaznej środowisku energetyki przyszłości. MAE regularnie ocenia sytuację w sektorach energetycznych państw-członkowskich. Ostatni przegląd energetyczny Polski odbył się w 2011 r. Do organizacją afiliowanej przy OECD (Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) należą kraje UE (prócz Słowenii i Estonii), Norwegia, Szwajcaria, Japonia, Korea Południowa, Turcja, Nowa Zelandia, Australia, USA, Kanada i Japonia.