fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Ren stosuje się do wytwarzania m.in. łopatek turbin dysz silników rakietowych i wirujących elementów w silnikach lotniczych
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Co ma wspólnego polskie górnictwo z przemysłem rakietowym? Otóż całkiem sporo. Jak się okazuje jesteśmy drugim na świecie producentem surowca wykorzystywanego do wytwarzania łopatek turbin dysz silników rakietowych i wirujących elementów w silnikach lotniczych.
Chodzi o ren, którego głównym polskim producentem jest KGHM Polska Miedź. Spółka poinformowała o tym na swoim facebookowym profilu „KGHM to My”, o którym pisaliśmy niedawno na łamach Trybuny Górniczej i portalu netTG.pl.
Ze źródeł własnych KGHM produkuje ren w postaci nadrenianu amonu i renu metalicznego wykorzystując ścieki przemysłowe kwaśne pochodzące z procesu produkcyjnego Huty Miedzi Legnica i Huty Miedzi Głogów.
- W procesie technologicznym prowadzonym na terenie Huty Miedzi „Głogów” otrzymywany jest krystaliczny nadrenian amonu o zawartości 69,4 proc. renu i jakości katalitycznej. Zakład znajdujący się przy Hucie Miedzi „Legnica” produkuje ren metaliczny w peletach o zawartości 99,95 proc. czystego renu.
Dlaczego ren jest strategicznym i wyjątkowym metalem? Spółka wyjaśnia, że jest to cenny i bardzo rzadki metal. Jego temperatura topnienia wynosi 3186 st. C, co jest trzecią najwyższą temperaturą topnienia wśród wszystkich pierwiastków. W połączeniu z najwyższą temperaturą wrzenia (5596 st. C), wysoką gęstością (21.03 g/cm sześc.), a także dużą twardością oraz odpornością na korozję i odkształcanie czyni to ren metalem wyjątkowym. Jest m.in. strategicznym metalem dla zastosowań wymagających odporności na ekstremalnie wysokie temperatury.
Zdecydowana większość renu (ok. 3/4 całej jego konsumpcji) wykorzystywana jest do produkcji superstopów wytrzymałych mechanicznie i termicznie, stosowanych do wytwarzania wspomnianych łopatek turbin dysz silników rakietowych i wirujących elementów w silnikach lotniczych oraz urządzeniach energetycznych, jak również w przemyśle zbrojeniowym.
Kilkanaście procent wykorzystania tego metalu przypada na produkcję katalizatorów Pt-Re stosowanych do otrzymywania wysokooktanowych benzyn bezołowiowych.
Pozostałe zastosowania to: produkcja termopar, elektrod, elementów grzewczych, styków elektrycznych, lamp próżniowych i rentgenowskich, żarówek błyskowych oraz w syntezie organicznej, układów katalitycznych wykorzystywanych do procesów hydroodsiarczania. Ponadto radioaktywne izotopy renu 188Re i 186Re stosowane są w leczeniu nowotworów.
Warto odnotować, że Polska jest jedynym producentem renu w UE ze źródeł własnych.
