Górnictwo: eksperci, menedżerowie i związkowcy o przyszłości czystych technologii węglowych

W czwartek, 15 października, w Katowicach rozpoczął pracę zespół ds. czystych technologii węglowych, który m.in. oceni możliwości dalszego korzystania z węgla np. w niskoemisyjnej energetyce, ciepłownictwie czy przemyśle chemicznym. W jego skład weszli eksperci, związkowcy i przedstawicie spółek węglowych.

- Ten zespół ma nam pokazać - w dzisiejszym systemie regulacji i rynku - możliwości wykorzystania technologii opartych na węglu, a jednocześnie zero- albo niskoemisyjnych. One mają już zastosowanie na świecie - pytanie, na ile mogą mieć również zastosowanie w Polsce, jeśli chodzi o warunki ekonomiczne, geologiczne i technologiczne - mówił przed posiedzeniem zespołu wiceminister aktywów państwowych Artur Soboń.

- Zespół ma rekomendować rozwiązania technologiczne, które docelowo powinny się znaleźć w Polityce Energetycznej Polski. Myślę, że naukowcy i fachowcy przekonają stronę rządową, żeby znalazły się tam zapisy mówiące o technologiach IGCC, o uruchomieniu CCS, o tym, że opłaca się produkować tzw. błękitne paliwo. Sporo tu jest do zrobienia - jeżeli przynajmniej 50 proc. z tego się uda, to myślę, że i energetyka i górnictwo będą z tego zadowolone - skomentował szef śląsko-dąbrowskiej Solidarności Dominik Kolorz.

Powołanie zespołu jest następstwem porozumienia dotyczącego zasad i tempa transformacji górnictwa, podpisanego 25 września w Katowicach przez przedstawicieli działających na Śląsku związków i delegację rządową. W dokumencie uzgodniono m.in. horyzont działania kopalń do 2049 r. Jednocześnie strona rządowa zobowiązała się do przeprowadzenia analiz związanych z nowoczesnymi technologiami węglowymi.

W czwartek zespół, który ma zakończyć prace do końca listopada, po raz pierwszy spotkał się w siedzibie Głównego Instytutu Górnictwa (GIG) w Katowicach. Dyrektor Instytutu prof. Stanisław Prusek ocenił, że z pewnością należy poważnie rozważyć możliwość zaimplementowania stosowanych już za granicą technologii, np. tych wykorzystujących zgazowanie węgla - zarówno na potrzeby energetyki, jak i chemii.

- To na pewno stanowi pewnego rodzaju drogę i możliwość stosowania węgla. Potwierdzeniem tego są chociażby takie kraje jak Japonia, która bardzo mocno inwestuje w nowoczesne, czyste technologie węglowe, rozwijając zintegrowane instalacje gazowo-parowe, tzw. IGCC - powiedział prof. Prusek, zapowiadając, że również takie technologie będą przedmiotem prac zespołu.

- Będziemy szczegółowo analizować możliwość zastosowania tych technologii, by określić ich efektywność w kontekście wykorzystania węgla w przyszłości - dodał dyrektor GIG, podkreślając, że sprawa wymaga oceny zarówno pod kątem kosztów długofalowych inwestycji w tym zakresie, jak i ich uzasadnienia ekonomicznego oraz emisyjności.

Według wiceministra Sobonia, zespół ma wyznaczyć kierunki działania w zakresie czystych technologii węglowych, zaś potencjalne konkretne projekty - poparte analizami i biznesplanami - będą domeną inwestorów.

- Chcemy wskazać potencjalne możliwe kierunki wykorzystania potencjału tego paliwa (węgla - PAP) w uzgodnionym horyzoncie czasowym - wyjaśnił.

We wrześniowym porozumieniu strony społecznej i rządowej zapisano, że do połowy grudnia powinna zostać przygotowana Umowa społeczna, zawierająca mechanizm finansowania spółek sektora górniczego oraz inwestycje w nisko- i zeroemisyjne źródła wytwarzania energii realizowane z węgla kamiennego - m.in. poprzez inwestycje w Elektrowni Łaziska, z wykorzystaniem technologii CCU (z wychwytywaniem CO2 - PAP) oraz instalacji do produkcji wodoru z gazu koksowniczego.

Porozumienie przewiduje również utworzenie spółki specjalnego przeznaczenia, której celem będzie realizacja projektów z obszaru czystych technologii węglowych, m.in. tzw. paliwa bezdymnego. Spółka ta zweryfikuje projekty z obszaru technologii IGCC zgazowania węgla), CCS, CCU (wychwytywanie CO2) oraz wykorzystania węgla do produkcji metanolu i wodoru. Przewidywane jest także dopuszczenie wykorzystania tzw. paliwa bezdymnego (węglowego - tzw. błękitnego węgla) w gospodarstwach domowych do 2040 r.