fot: Kajetan Berezowski
Dr inż. Michał Górny, kierownik Zakładu Bezpieczeństwa Przeciwwybuchowego w GIG-KD Barbara, prezentuje jedno ze stanowisk badawczych. Jak powiada, w systemie IECEx zasady są ściśle określone i przejrzyste
fot: Kajetan Berezowski
Zwiększenie automatyzacji procesów przemysłowych pociąga za sobą potrzebę coraz szerszego stosowania urządzeń w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. Do takich miejsc należą m.in. podziemne wyrobiska zagrożone wybuchem metanu lub pyłu węglowego. Uznaną jednostką certyfikująca jest w tej dziedzinie Główny Instytut Górnictwa.
W europejskim obszarze gospodarczym wprowadzanie na rynek urządzeń "w wykonaniu przeciwwybuchowym" (przeznaczonych do stosowania w strefach zagrożonych wybuchem - przyp. red.) uregulowane jest dyrektywą 94/9/WE (tzw. ATEX). Chodzi tu o urządzenia elektryczne, mechaniczne i silniki spalinowe.
Tymczasem coraz więcej maszyn i urządzeń górniczych produkowanych w Europie, zwłaszcza w Polsce, trafia do odbiorców pozaeuropejskich. Dlatego ich wytwórcy i odbiorcy stworzyli pod egidą IEC (Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej) dobrowolny system certyfikacji, znany pod nazwą IECEx. Wprowadza on kilka schematów oceny zgodności, gwarantujących, że urządzenia i systemy produkowane są według uznanych w świecie zasad bezpieczeństwa. Jedną z jednostek certyfikujących w ramach schematu IECEx jest Główny Instytut Górnictwa - Kopalnia Doświadczalna Barbara.
Niezbędny był audyt
- Marka KDB (Kopalnia Doświadczalna Barbara - przyp. red.) od dawna znana jest w Polsce i na świecie, ponieważ profilaktyka przeciwwybuchowa bierze swój początek właśnie z górnictwa. Jednak certyfikacja według systemu IECEx, to nasze najnowsze osiągnięcie. Dysponujemy w tym względzie odpowiednim zapleczem naukowo-badawczym i kadrą dobrze przygotowanych ekspertów - wyjaśnia prof. Krzysztof Cybulski, dyrektor KD Barbara.
Obecnie na świecie działają 44 jednostki certyfikacyjne systemu IECEx. Włączenie GIG - KD Barbara do tego szacownego gremium wymagało przeprowadzenia stosownego audytu. Dokonała go w 2010 r. międzynarodowa grupa specjalistów z Wielkiej Brytanii, Francji, Australii i Szwajcarii.
- Był to najszerszy ze wszystkich dotychczasowych audytów, ponieważ dotyczył całego spektrum działalności naszej instytucji, merytorycznego i kompetencyjnego. Trwająca tydzień procedura certyfikacyjna zakończona została pełnym sukcesem - dodaje prof. Cybulski.
W ciągu minionych dwóch lat Główny Instytut Górnictwa - Kopalnia Doświadczalna Barbara wydała kilkadziesiąt certyfikatów dla wytwórców eksportujących swe urządzenia do RPA, Australii, Chin i krajów Ameryki Południowej. Chodzi głównie o rodzimych producentów
- spółki Damel, Celma oraz Grupy Famur i Kopex. Ze względu na fakt, że urządzenia górnicze skonstruowane są z elementów wcześniej certyfikowanych, nie ma konieczności poddawania ich ponownej certyfikacji.
Przejrzyste reguły
- W systemie IECEx zasady są ściśle określone i przejrzyste. Jego stosowanie zwiększa bezpieczeństwo, pozwala na natychmiastową weryfikację certyfikatu i przynosi oszczędności związane z kosztami dodatkowych badań, które w tej sytuacji nie są już potrzebne - tłumaczy dr inż. Michał Górny, kierownik Zakładu Bezpieczeństwa Przeciwwybuchowego w GIG KD Barbara.
Warto dodać, że Kopalnia Doświadczalna Barbara certyfikuje maszyny i urządzenia także na rynek pozagórniczy, dla kopalń ropy, gazu i zakładów petrochemicznych. Tak szeroka działalność możliwa jest dzięki stale doskonalonemu zapleczu, na które składa się ponad 300 przyrządów i stanowisk badawczych. Same roczne koszty, związane z utrzymaniem ich parametrów metrologicznych, w jednym tylko Zakładzie Bezpieczeństwa Przeciwwybuchowego sięgają 100 tys. zł.
