Górnictwo: Celem projektu Mestermine jest modernizacja istniejącej sieci odmetanowania w pawłowickiej kopalni

W 2025 r. funkcjonowało 19 czynnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny

Główny Instytut Górnictwa-Państwowy Instytut Badawczy wspólnie z Jastrzębską Spółką Węglową rozpoczęli realizację projektu Mestermine – Górnictwo europejskie w erze zielonej gospodarki. Jego celem jest optymalizacja i poprawa efektywności pracy kopalnianego systemu odmetanowania poprzez jego automatyzację i cyfryzację.

Dyrektywa metanowa sprawiła, że wszelkie projekty związane z wychwytywaniem metanu z kopalń i jego zagospodarowaniem są na wagę złota. I takim właśnie jest Mestermine. Zyskał już zresztą finansowanie w ramach programu Horyzont Europa. Efektem jego wdrożenia ma być skuteczniejsze wychwytywanie metanu uwalnianego podczas eksploatacji. To poprawi bezpieczeństwo pracy górniczych załóg m.in. właśnie poprzez ograniczenie emisji tego groźnego gazu. Mniej metanu będzie migrować wraz z powietrzem wentylacyjnym. Poligonem doświadczalnym jest kopalnia Pniówek (JSW).

- Projekt systemu jest w zasadzie gotowy. Lecz przed nami jeszcze sporo dalszej pracy. Przede wszystkim w punktach poboru metanu zostaną zabudowane zawory z elektrycznym napędem nastawczym. Pracujemy nad wykonaniem prototypu urządzenia oraz opracowaniem algorytmu sterującego w oparciu o dane historyczne ujmowania metanu w wyrobiskach kopalni Pniówek. Zgodnie z założeniami projekt powinien zakończyć się modernizacją istniejącej sieci odmetanowania, tak aby umożliwić jej sterowanie z powierzchni lub działanie autonomiczne w oparciu o dane z odpowiednio opracowanego systemu czujników – wyjaśnia Andrzej Walentek, członek zespołu projektowego w GIG-PIB.

Dla naukowców z GIG nie będzie to z pewnością łatwe zadanie, ponieważ dla każdego frontu robót może zaistnieć konieczność modyfikacji algorytmów w zależności od warunków geologiczno-górniczych.

Projekt jest realizowany przez międzynarodowe konsorcjum jednostek naukowych, które reprezentuje 22 partnerów: z Grecji, Finlandii, Włoch, Cypru, Hiszpanii, Niemiec i Republiki Południowej Afryki. Całość koncentruje się na podejściu Industrial Metaverse, którego celem jest zbudowanie cyfrowej kopii rzeczywistej kopalni.

Nad całością przedsięwzięcia czuwają: ze strony GIG zespół naukowy z udziałem przez prof. Eugeniusza Krauze, a ze strony Jastrzębskiej Spółki Węglowej grupa praktyków pod kierunkiem Sebastiana Swaczyny. Zakończenie projektu przewidziane jest na 2027 r.

Dodajmy, że w kopalni Pniówek realizowany jest także inny projekt pod nazwą REM. To największy unijny grant, jaki trafi do polskiego górnictwa, o wartości ponad 21 mln euro. I on również jest koordynowany przez GIG. Ma na celu określenie możliwości uzyskania metanu ze zrobów poeksploatacyjnych czynnej kopalni i wykonanie systemu odmetanowania dla obniżonego stężenia metanu w ujmowanym gazie.