fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
We wtorek, 3 września, miną 24 lata od podpisania Porozumienia Jastrzębskiego, które było jednym z Porozumień Sierpniowych zawartych pomiędzy władzami Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i komitetami strajkowymi powstałymi w 1980 r. Porozumienia zakończyły wydarzenia Sierpnia 1980.
Z okazji rocznicy w Jastrzębiu-Zdroju 3 września odbędą się uroczystości rocznicowe. Obchody rozpocznie o godz. 9.30 msza św. w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła. Po nabożeństwie uczestnicy obchodów przejdą pod pomnik Porozumienia Jastrzębskiego znajdujący się przy kopalni Zofiówka, w której w 1980 r. podpisano historyczny dokument. Tam o godz. 10.30 mają mieć miejsce wystąpienia oraz zostaną złożone kwiaty pod monumentem.
Zawarte 3 września 1980 roku Porozumienie Jastrzębskie było trzecim, po gdańskim i szczecińskim, dokumentem podpisanym wówczas między władzą a strajkującymi robotnikami. W porozumieniu potwierdzono ustalenia gdańskie, zniesiono czterobrygadowy system pracy w górnictwie, który oznaczał konieczność pracy przez 7 dni w tygodniu. Władze zobowiązały się też do przedstawienia projektu ustawy obniżającej wiek pracy w górnictwie. Kluczowym ustaleniem była również zapowiedź wprowadzenia od stycznia 1981 roku wszystkich sobót i niedziel wolnych od pracy. Przedstawiciele rządu zgodzili się także na realizację wielu postulatów socjalno-bytowych, m.in. wprowadzenie pylicy płuc do wykazu chorób zawodowych.
Górnicze strajki w 1988 roku rozpoczęły się 15 sierpnia w jastrzębskiej kopalni Manifest Lipcowy (obecnie Zofiówka). W kolejnych dniach do protestu przystępowały kolejne kopalnie. Większość postulatów wysuniętych przez Międzyzakładowy Komitet Strajkowy miała charakter socjalny, jednak strajkujący domagali się również legalizacji NSZZ „Solidarność". 2 września do górników przyjechał Lech Wałęsa. Dzień później po jego namowach protest został zakończony. Górnicze strajki sprzed 35 lat roku utorowały drogę rozpoczęcie rozmów Okrągłego Stołu i przemian ustrojowych w Polsce.
