fot: Krystian Krawczyk
Nazwa Góra Zborów związana jest z legendą mówiącą o tym, że w tym miejscu zbierały się czarownice
fot: Krystian Krawczyk
Najbardziej znany pogórniczy rezerwat przyrody na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej nie posiada planu ochrony. Co nie znaczy, że przyroda nie jest tam chroniona.
Pod koniec wiosny upłynął termin ważności ustalonych w 2019 r. na pięć lat zadań ochronnych rezerwatu przyrody Góra Zborów w Podlesicach w gminie Kroczyce. Poprzednie zadania ochronne dla rezerwatu przyrody Góra Zborów obowiązywały w terminie do 16 czerwca 2024 r. Nowe zostały ustalone Zarządzeniem nr 11/2024 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 5 czerwca 2024 r.
– W najbliższym czasie nie planuje się ustanawiania dla tego rezerwatu planu ochrony. Funkcjonowanie rezerwatu oparte będzie zatem nadal na realizacji zapisów kolejnych zadań ochronnych – informuje Natalia Zapała, rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach.
W obrębie rezerwatu Góra Zborów znajduje się nieużytkowany już kamieniołom wapienia. Powstał on podczas drugiej wojny światowej za sprawą Niemców. W trakcie jego funkcjonowania odkryta została Jaskinia Głęboka. To jedyna jak na razie oświetlona elektrycznie jaskinia jurajska w województwie śląskim.
Jaskinia cieszy się zróżnicowanym zainteresowaniem. Jak wynika z danych uzyskanych przez RDOŚ, w 2020 r. obejrzało ją 14 001 zwiedzających, a w 2021 r. znacznie więcej, bo 21 511. Potem, w 2022 r., jaskinię obejrzało 18 817 osób, a w 2023 r. – 23 254 osoby.
– Jaskinia, jak i teren rezerwatu podlega oględzinom RDOŚ, w ramach prowadzonego nadzoru nad tą formą ochrony przyrody. Takie oględziny jaskini prowadzone były w 2022 r. W trakcie ich przebiegu nie stwierdzono zdarzeń stanowiących zagrożenie dla obiektu. Zwrócono uwagę na utrzymujący się problem z oświetleniem w jaskini, czyli niesprawność części oświetlenia – wyjaśnia Natalia Zapała.
RDOŚ natomiast nie dokonywał obserwacji ani analiz zależności dotyczących wpływu dawnej eksploatacji górniczej w Górze Zborów na ewentualne odspajanie się fragmentów skał.
Na terenie rezerwatu pojawia się za to problem z występowaniem gatunków ekspansywnych. Zaliczają się do nich: nawłoć, trzcinnik piaskowy, orlica pospolita, które często wkraczają na otwarte przestrzenie muraw. Prowadzony jest tam wypas zwierząt gospodarskich oraz koszenie. Te czynności służą ograniczaniu rozprzestrzeniania się tych gatunków na obszarze rezerwatu.
Nie należy się w najbliższym czasie spodziewać modyfikacji wielkości rezerwatu. Do RDOŚ nie wpływały wnioski w sprawie zmiany granic rezerwatu czy zmiany przebiegu szlaków udostępnionych dla ruchu pieszego. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska nie prowadzi też takich prac z własnej inicjatywy.
Góra Zborów (462 m n.p.m.) znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 792, na odcinku pomiędzy wsiami Kotowice i Kroczyce.
