Przez pięć dni studyjnej wizyty 11-osobowej delegacji Waszego ministerstwa przeszliście intensywny kurs z zakresu przeobrażeń polskiego górnictwa. Byliście w kopalniach, rozmawialiście z naukowcami z Głównego Instytutu Górnictwa, zapoznaliście się z funkcjonowaniem naszego nadzoru. Co wykorzystacie na Ukrainie?
Ukraińskie górnictwo ma podobne problemy jak polskie. Jest niemal lustrzanym odbiciem. Wydaje się, że przemysł węglowy na Ukrainie najtrudniejszy okres ma już za sobą. Udało się nam ustabilizować proces wydobywczy. Produkcja węgla wyraźnie w ostatnich latach zwiększa się. Nasz rząd przywiązuje dużą wagę do górnictwa. Niedawno ukraiński parlament przyjął specjalną ustawę dotyczącą prestiżu zawodu górniczego. Nie chodzi przy tym wyłącznie o podwyższenie rangi zawodu, lecz o stworzenie lepszych warunków pracy, socjalnych i płacowych, o zapewnienie młodym górnikom mieszkań. To co zobaczyliśmy w polskim górnictwie nie będzie zatem adoptowane w ukraińskim na zasadzie prostego przeniesienia gotowych wzorców. Chcemy skorzystać z waszego doświadczenia w rozwiązywaniu naszych problemów.
To intersujące, co Pan mówi o programie mieszkaniowym dla młodych górników, ale czy nie obciąży to zbytnio ukraińskich kopalń?
Ten wieloletni program nie będzie obciążał kopalń. Jego idea polega na bezzwrotnych kredytach mieszkaniowych, które będą mogli zaciągać na budowę lub kupno lokalu nowo przyjmowani do kopalń górnicy. Nasz przemysł węglowy potrzebuje kwalifikowanych kadr nie tylko na stanowiskach roboczych, ale także inżynieryjnych. Musimy stworzyć atrakcyjny program kształcenia i pozyskania młodych ludzi do górnictwa.
Polaków bardzo zasmuciła wiadomość o tragedii w ukraińskiej kopalni im. Zasiadki w Doniecku, w której zgięło aż 106 górników, a kilkudziesięciu zostało rannych. Czy w zakresie bezpieczeństwa możecie zastosować polskie rozwiązania, które mają opinię najlepszych w świecie?
Bóg dał polskiemu górnictwu lepsze warunki geologiczno-wydobywcze. Średnia głębokość polskich korytarzy to 600–800 metrów. U nas górnicy pracują poniżej tysiąca metrów. Podczas pobytu w Polsce byliśmy w Kopalni Doświadczalnej „Barbara”, której dyrektor Krauze mówił o wydarzeniach w Zasiadce. Porównywał techniczne zabezpieczenia w śląskich kopalniach z tymi, które badała polska grupa ekspertów w Doniecku. Jednoznacznie stwierdził, że warunki techniczne i wentylacyjne były dotrzymane, a jednak doszło do wypadku. Jeżeli stosowano by tam polskie normy, to w świetle przepisów wszystko było super, ponieważ to była jedna z najnowocześniejszych kopalń. Metan okazał się zabójczy i wszyscy pytają, dlaczego doszło do tej katastrofy? Niedawno rząd ukraiński przyjął program, którego celem jest zagwarantowanie możliwie jak największego bezpieczeństwa górnikom. Zmuszony był wydać uchwałę zabraniającą wydobywania węgla z głębokości poniżej tysiąca metrów. Im głębiej prowadzona jest eksploatacja, tym trudniej prognozować, co nas tam może czekać. Potwierdzają to również polskie doświadczenia.
Zatem nie potrzebujecie naszej aparatury pomiarowej i systemów ostrzegania?
Aparaturę kontrolną mamy niemal identyczną, jak w polskich kopalniach. Podobne są rozwiązania techniczne. Zapewne moglibyśmy skorzystać z polskiego sposobu zarządzania bezpieczeństwem, zwłaszcza w zakresie przestrzegania norm i reguł bezpieczeństwa.
Czy rezygnując z wydobywania węgla z głęboko położonych zasobów jesteście w stanie zapewnić Ukrainie bezpieczeństwo energetyczne?
Ukraina, podobnie jak Polska, jest także importerem węgla. Dla naszej energetyki obecny poziom wydobycia jest wystarczający. Stoimy przed koniecznością wielkich zmian procesu technologicznego. Budżet państwa na modernizację górnictwa nie ma wystarczających pieniędzy. Dlatego rząd pracuje nad projektem ustawy, w której państwo zrzeka się własności kopalni, chodzi o częściową ich prywatyzację. Jesteśmy zmuszeni włączyć inwestorów zewnętrznych.
Czy będą kolejne wizyty studyjne ukraińskich specjalistów w Polsce?
Wizyta, którą rozpoczęliśmy w Polsce 6 października była rekonesansem. Cieszy nas, że zapoznaliśmy się z przebiegiem restrukturyzacji polskiego górnictwa oraz rozwiązaniami dotyczącymi ochrony pracy. W późniejszym okresie planujemy wizyty specjalistów z poszczególnych pionów kopalnianych, w tym mechaników i nowych górniczych przedsiębiorców, którzy będą inwestowali w przemysł węglowy Ukrainy.
