fot: Maciej Dorosiński
W Polsce we wszystkich trzech zagłębiach węglowych metan występuje jako gaz prawie czysty tj. z minimalną ilością innych gazów, jego wartość opałowa wynosi 35 897 kJ/m3
fot: Maciej Dorosiński
Zagrożenie metanowe i związane z nim zagrożenie zapalenia oraz wybuchu metanu i pyłu węglowego zalicza się do najgroźniejszych zagrożeń górniczych. Pomimo postępu w rozpoznawaniu i zwalczaniu zagrożenia metanowego obserwuje się jego systematyczne narastanie w wielu obszarach górniczych kopalń. Jest to związane z prowadzeniem eksploatacji na coraz większych głębokościach, większą dynamiką wydzielania się metanu wolnego, uwięzionego w strefach zaburzeń tektonicznych (uskoki, szczeliny), występującego pod dużym ciśnieniem na większych głębokościach, oraz wysoką koncentracją wydobycia, powodującą większą emisję metanu z urabianego pokładu węgla.
Główny Instytutu Górnictwa jest koordynatorem międzynarodowego projektu pt. "Opracowanie ulepszonych technik drenażu metanu poprzez stymulacje pokładów węgla celem zapobiegania zagrożeniom i zwiększenia wydobycia węgla" (akronim: GasDrain). Jego głównym celem jest zbadanie i rozwój nowych, ulepszonych technologii wyprzedzającego odmetanowania technikami otworowymi, co w efekcie pozwoli na poprawę bezpieczeństwa pracy w kopalni. Eksperci zaangażowani w realizację projektu podkreślają, że nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania dla prowadzenia odmetanowania w różnych warunkach geologiczno-górniczych. Dlatego badana będzie możliwość zastosowania technik szczelinowania hydraulicznego, wierceń kawitacyjnych wykorzystywanych np. przy odmetanowaniu pokładów węgla w USA, wysokociśnieniowe wodno-strumieniowe szczelinowanie, wykorzystywane m.in. w niektórych chińskich kopalniach, oraz zastosowanie materiałów wybuchowych. Wszystkie te metody badane będą poprzez eksperymenty laboratoryjne, modelowanie numeryczne oraz rozszerzone testy polowe. W konsorcjum oprócz GIG uczestniczą Jastrzębska Spółka Węglowa SA, Instytut Nafty i Gazu z Krakowa, Asociación para la Investigación y Desarrollo Industrial de los Recursos Naturales (AITEMIN) z Hiszpanii, Imperial College of Science, Technology and Medicine z Londynu, Institut National de L'Environment et des Risques INERIS z Francji, Hulleras Del Norte SA (HUNOSA) z Hiszpanii i Rheinisch-Westfaelische Technische Hochschule Aachen z Niemiec. Projekt realizowany będzie do 2017 r., a finansowany jest ze środków Funduszu Badawczego Węgla i Stali UE.
