fot: Jarosław Galusek/ARC
fot: Jarosław Galusek/ARC
Stosowano go do ocieplania budynków ze względu na ognioodporność i trwałość. Po latach okazało się, że stanowi przyczynę wielu groźnych chorób, m.in. raka płuc i innych nowotworów. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach od siedmiu lat wspiera realizację zadań związanych z usuwaniem azbestu i zawierających go wyrobów z udziałem środków udostępnionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Uruchomienie wsparcia finansowego dla działań prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, związanych z usuwaniem azbestu, przyczynia się do zwiększenia tempa realizacji „Rządowego Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009 -2032”.
Beneficjentem środków są mieszkańcy gmin, a wnioskodawcą i koordynatorem programu usuwania azbestu są jednostki samorządu terytorialnego, na terenie których prowadzone są prace.
„SYSTEM” pomoże
Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie jest posiadanie przez gminę inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest oraz programu usuwania wyrobów zawierających azbest. W latach 2011-2015 kwota dofinansowania przedsięwzięcia mogła wynosić do 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Dofinansowanie ze środków udostępnionych przez NFOŚiGW w formie dotacji mogło wynosić połowę kosztów kwalifikowanych zadania. Pozostała część mogła pochodzić ze środków WFOŚiGW w formie pożyczki, przy czym minimalna pożyczka stanowiła 35 proc. kosztów kwalifikowanych.
W latach 2011 - 2015 wykorzystano środki w kwocie ok. 3 mln zł, w tym nie więcej niż 1,5 mln zł ze środków udostępnionych przez NFOŚiGW. W ciągu 5 lat funkcjonowania programu z dofinansowania skorzystało zaledwie 29 gmin województwa śląskiego, a mimo to unieszkodliwiono prawie 4,5 tys. t materiałów zawierających azbest. Umowa udostępniania środków obowiązywała do grudnia 2015 r.
W celu kontynuacji preferencyjnego finansowania działań prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego w maju 2015 r. WFOŚiGW podpisał z NFOŚiGW kolejną umowę w ramach programu NFOŚiGW pod nazwą „SYSTEM - Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW. Usuwanie wyrobów zawierających azbest”. Jego realizacja przewidziana jest na lata 2015-2022. Zgodnie z umową NFOŚiGW udostępnił katowickiemu funduszowi środki bezzwrotne w kwocie do 664.681 zł. Wydatkowane będą one w latach 2016-2017.
Warunki finansowania zadań są teraz znacznie bardziej korzystne niż w latach ubiegłych, ponieważ WFOŚiGW przeznaczył na realizację zadań wsparcie bezzwrotne. Łącznie dofinansowanie w formie dotacji ze środków NFOŚiGW i WFOŚiGW może wynosić do 100 proc. kosztów kwalifikowanych zadania, jeśli składają się na nie: demontaż, zbieranie, transport i unieszkodliwienie lub zabezpieczenie odpadów zawierających azbest.
- Skutkiem podniesienia atrakcyjności dofinansowania było znacznie większe zainteresowanie realizacją zadań związanych z usuwaniem azbestu. W 2016 r. dofinansowanie uzyskało 40 gmin województwa śląskiego, podczas gdy w latach ubiegłych rocznie do programu przystępowało maksymalnie kilkanaście – wyjaśnia Andrzej Pilot, prezes zarządu WFOŚiGW.
Środków wciąż mało
Łącznie udzielono dofinansowania w kwocie 1.678.686 zł (w tym 392.236 zł - dotacja ze środków NFOŚiGW oraz 1.286.450 zł ze środków WFOŚiGW). W 2016 r. z dofinansowania skorzystało ponad 1500 mieszkańców województwa śląskiego. W ub.r. do udziału w programie przystąpiło już 55 gmin, a skorzystało z niego ponad 2000 mieszkańców. Łączne dofinansowanie wyniosło 2.105.897,97 zł, z czego dotacja ze środków NFOŚiGW wyniosła 272.445 zł, ze środków WFOŚiGW - 1.807.740,51 zł, a pożyczka ze środków WFOŚiGW - 25.712,46 zł. Usunięto i unieszkodliwiono kolejne 4,2 tys. t odpadów niebezpiecznych. Jednak i tym razem środki z NFOŚiGW okazały się niewystarczające.
Katowicki Fundusz ogłasza więc kolejny nabór wniosków na dofinansowanie zadań związanych z realizacją programów usuwania azbestu. Termin składania wniosków mija 30 kwietnia.
NFOŚiGW zarezerwował 20 mln zł na usunięcie rakotwórczego azbestu w gminach, które w pierwszej połowie sierpnia ub.r. ucierpiały na skutek huraganowych wiatrów. Za pośrednictwem wojewódzkich funduszy osoby poszkodowane będą mogły ubiegać się o dotacje do 100 proc. kosztów kwalifikowanych.
