fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny zwany jest w skrócie odpadami WEEE
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
We wtorek 14 sirpnia weszły w życie nowe przepisy unijne dotyczące zbiórki i przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (zwany w skrócie odpadami WEEE) stanowi jeden z najszybciej rosnących strumieni odpadów, z którym wiążą się duże możliwości, jeśli chodzi o udostępnianie surowców wtórnych na rynku.
Regularna zbiórka i odpowiednie przetwarzanie to jeden z zasadniczych warunków umożliwiających recykling takich materiałów jak złoto, srebro, miedź i metale rzadkie, które znajdują się w używanych telewizorach, laptopach i telefonach komórkowych. Nowa dyrektywa stanowi zdecydowany krok naprzód w dziedzinie ochrony środowiska i niewątpliwie pomoże w oszczędnym gospodarowaniu zasobami w Europie.
- W obliczu poważnych problemów gospodarczych i wzrostu cen surowców warto propagować oszczędne gospodarowanie zasobami, które łączy korzyści dla środowiska z nowatorskimi metodami pobudzania wzrostu gospodarczego. Trzeba zapewnić nowe możliwości zbiórki odpadów WEEE i poprawić wydajność istniejących rozwiązań. Zachęcam państwa członkowskie do osiągnięcia nowych poziomów docelowych przed upływem formalnego terminu- powiedział komisarz ds. środowiska, Janez Potočnik.
Ta sama dyrektywa wprowadza od 2016 r. docelowy poziom zbiórki w wysokości 45 proc. sprzedanego sprzętu elektronicznego. Następnie w ramach drugiego etapu od 2019 r. będzie obowiązywał poziom wynoszący 65 proc. sprzedanego sprzętu lub 85 proc. wytworzonych odpadów WEEE. Państwa członkowskie będą mogły wybrać jedną z tych dwóch równoważnych metod na potrzeby sprawozdawczości. Od 2018 r. ograniczony obecnie zakres dyrektywy ulegnie rozszerzeniu na wszystkie kategorie odpadów WEEE, co zostanie poddane wcześniej ocenie skutków.
Dyrektywa zapewnia państwom członkowskim skuteczniejsze narzędzia zwalczania nielegalnego eksportu odpadów. Nielegalne przemieszczanie odpadów WEEE stanowi poważny problem, zwłaszcza gdy w celu obejścia przepisów UE dotyczących unieszkodliwiania odpadów odbywa się pod pretekstem legalnego przemieszczania używanego sprzętu. Nowa dyrektywa zobowiązuje eksporterów do sprawdzania, czy sprzęt działa, a także do przedstawiania dokumentacji dotyczącej charakteru przemieszczania, które wydaje się niezgodne z prawem.
Ponadto oczekuje się, że harmonizacja krajowych wymogów w zakresie rejestracji i sprawozdawczości zmniejszy obciążenia administracyjne. Wymogi rejestrów państw członkowskich obowiązujące producentów odpadów WEEE będą od tej pory zbliżone.
Obecnie tylko jedna trzecia zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w UE podlega odrębnej zbiórce w ramach udokumentowanego systemu. Obowiązujący docelowy poziom zbiórki w UE wynosi 4 kg odpadów WEEE na osobę, co odpowiada ok. 2 mln ton rocznie, przy czym co roku w UE wytwarza się ok. 10 mln ton odpadów WEEE. Szacuje się, że do 2020 r. ilość wytwarzanych rocznie odpadów WEEE wzrośnie do 12 mln ton. Ostateczny docelowy poziom określony w nowej dyrektywie, czyli aż 85 proc. wszystkich odpadów WEEE, spowoduje, że w 2020 r. odrębną zbiórką w UE będzie objętych ok. 10 mln ton odpadów, czyli mniej więcej 20 kg na osobę.
