fot: Krystian Krawczyk
Choć w górnictwie pracuje coraz mniej mieszkańców województwa śląskiego i tak wielu z nich odwołuje się do górniczych tradycji tej ziemi
fot: Krystian Krawczyk
Zostanie przygotowany do końca 2016 r. W pracach związanych z jego powstaniem uczestniczyć będzie 10-osobowa grupa osób, wyłoniona przez Zespół Trójstronny ds. Bezpieczeństwa Socjalnego Górników. "Program dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce" - bo o nim mowa - obejmować będzie swoim zakresem lata 2016-2030.
Poprzedni program noszący tytuł "Strategia funkcjonowania górnictwa węgla kamiennego w Polsce w latach 2007-2015" wygasł z końcem ub.r. Strategia wypracowana i przyjęta w okresie, gdy wiceministrem gospodarki odpowiedzialnym za górnictwo był Krzysztof Tchórzewski, kodyfikowała najważniejsze ustalenia pomiędzy rządem a stroną społeczną, dotyczące działalności sektora.
Podjęcie prac nad nową "górniczą konstytucją" zapowiadano w ciągu ostatnich dwóch lat kilkukrotnie. Ostatecznie prace nad wieloletnim programem zostały wznowione po znowelizowaniu ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, która dała podstawy prawne do finansowania procesu naprawy branży. Działaniem przygotowującym grunt do powstania Programu był społeczny audyt przeprowadzony w spółkach węglowych.
Najpierw program, potem ustawa
Stan prac nad nowym programem przedstawiony został podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu Górnictwa i Energii. Z informacji przekazanej przez Annę Margis, dyrektor Departamentu Górnictwa w Ministerstwie Energii wynika, że dokument ma być podstawą do wypracowania nowej ustawy górniczej. Ważność obecnej ustawy wygasa z końcem 2018 r. Pierwszy rozdział programu to analiza i diagnoza stanu polskiego górnictwa w czasie obowiązywania poprzedniej strategii, czyli w latach 2007-2015. Kolejny, powstający właśnie rozdział, dotyczy analizy zapotrzebowania na węgiel kamienny w kraju do 2030 r.
Gotowa jest natomiast część analizująca mocne i słabe strony branży oraz stojące przed nią szanse i zagrożenia. Sformułowano także cel główny realizacji tej nowej strategii i 10 celów szczegółowych. Program ma więc "tworzyć warunki sprzyjające budowie rentownego, efektywnego i nowoczesnego sektora górnictwa węgla kamiennego, opartego na kooperacji, wiedzy i innowacjach, który, działając w przyjaznym oraz przewidywalnym otoczeniu programowo-prawnym, pozwala na efektywne wykorzystanie kapitału zasobowego, społecznego i gospodarczego dla zapewnienia wysokiej niezależności energetycznej Polski oraz wspierania konkurencyjności gospodarki narodowej".
Odzyskać płynność
W efekcie realizacji tak zakreślonego założenia rodzimy węgiel kamienny ma zaspokajać krajowe zapotrzebowania na surowiec. Autorzy dokumentu wskazują, że aby było to możliwe, sektor musi odzyskać i ustabilizować swoją płynność, rentowność i efektywność ekonomiczno-finansową. Działania restrukturyzacyjne powinny być ukierunkowane nie tylko na oszczędności, ale i na efektywność. Stabilizacja rentowności ma być możliwa dzięki corocznie aktualizowanemu mechanizmowi prognozowania oraz koordynacji podaży i popytu. Kontynuowane mają być działania dotyczące integracji górnictwa i energetyki oraz budowa efektywnego modelu grupy węglowo-koksowej.
Usprawnienie uzyskiwania koncesji wydobywczych ma wpłynąć na dostęp do nowych złóż węgla oraz odpowiedni poziom inwestycji tam, gdzie zapewnią one najwyższą efektywność ekonomiczną. W związku z koniecznością ochrony prawnej złóż przed zabudową powierzchni przeprowadzona zostanie ich weryfikacja oraz wartościowanie, a także określone zostaną wstępne koszty udostępniania i potencjalna efektywność wydobycia. Kolejnym celem założonym w programie jest rozwój kompetencji pracowniczych i wiedzy oraz unowocześnienie polityki zatrudnienia.
Nacisk położony będzie także na zmniejszenie oddziaływania sektora na środowisko oraz zwiększenie wykorzystania odpadów wydobywczych i kopalin towarzyszących. Poprawie bezpieczeństwa pracy służyć ma rozwój innowacyjności w kierunku Inteligentnej Kopalni. Jako że technologiczna jednostronność przetwórstwa węgla zwiększa wrażliwość sektora na zmiany popytu w sektorze energetycznym, postulowana jest dywersyfikacja gospodarczego wykorzystania surowca. Założono również uproszczenie systemu odwadniania kopalń oraz kontynuowanie działań zmierzających do eliminacji skutków restrukturyzacji, przeprowadzonej przed 2007 r.
