fot: Tomasz Rzeczycki
Ostatni jak dotąd specjalny pociąg pasażerski wjechał na teren kopalni Budryk we wrześniu 2017 r.
fot: Tomasz Rzeczycki
Czterdzieści lat temu zelektryfikowana została linia kolejowa nr 172 Gierałtowice - Orzesze. Obecnie na części linii po sieci trakcyjnej nie ma śladu, część linii została dawno rozebrana. Linia zawdzięcza swe istnienie kopalni należącej do JSW. Gdyby nie kopalnia Budryk w Ornontowicach, po trasie tej nie zostało by nic więcej prócz nasypów.
Licząca nieco ponad 10 km linia kolejowa Gierałtowice - Orzesze powstała w 1888 r., a pod koniec 1983 r. doczekała się elektryfikacji. Pociągi pasażerskie kursowały nią do pierwszych dni stycznia 1995 r., po czym ruch wstrzymano. Formalnie z dawnej linii pozostał czterokilometrowy odcinek Gierałtowice - Chudów, jednak naprawdę da się dojechać dalej, do KWK Budryk w Ornontowicach. Należąca do Jastrzębskiej Spółki Węglowej kopalnia jest dziś jedynym generatorem ruchu pociągów na tej linii. Pociągi z węglem z Budryka kursują jednak na tej trasie powoli i nie ma na razie planów, by PKP Polskie Linie Kolejowe podniosły parametry.
- PLK SA eksploatują odcinek linii kolejowej 172 od Gierałtowic do Chudowa, gdzie łączy się ona z infrastrukturą Jastrzębskiej Spółki Kolejowej (linia 27 JSK). Na linii kolejowej 172 Gierałtowice – Chudów obowiązują prędkości 20-60 km/h. Na linii nie ma obecnie ograniczeń prędkości. Linią 172 we wrześniu przejechało 236 pociągów. Ruch pociągów towarowych po linii 172 służy tylko obsłudze kopalni Budryk - informuje Katarzyna Głowacka z zespołu prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe SA.
Sześćdziesiąt kilometrów na godzinę to zresztą maksimum na tej trasie, gdyż tyle wynosi tak zwana prędkość konstrukcyjna tej linii. Co nie powinno dziwić, na linii 172 występują szkody górnicze wynikające z eksploatacji górniczej KWK Sośnica i KWK Budryk.
PKP Polskie Linie Kolejowe nie planują obecnie jakichkolwiek większych inwestycji na tej trasie. Przewidziane są jedynie prace utrzymaniowe, czyli takie, które nie poprawią przepustowości oraz nie zwiększą zasadniczo prędkości. Ostatnie prace na jednym z obiektów inżynierskich zakończyły się w 2022 r. Na 2023 r. nie zostały zaplanowane żadne roboty.
Ostatni okazjonalny pociąg pasażerski pojawił się na tej linii 23 września 2017 r. Był to pociąg Kolei Śląskich relacji Katowice - Gliwice - Ornontowice Budryk i z powrotem. Ze względów bezpieczeństwa uczestnicy przejazdu podczas postoju na terenie kopalni Budryk nie mogli wychodzić z pociągu na zewnątrz.
W planach inwestycji towarzyszących budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego znalazła się m.in. nowa linia kolejowa Katowice - Ostrawa wraz z łącznicami. Jej przewidywana trasa ma przebiegać w pobliżu Orzesza. Mimo tego nie zdecydowano się, aby przy tej okazji odtworzyć linię nr 172 z Orzesza w kierunku Ornontowic.
