fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Program dla Śląska ma złagodzić skutki restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Nowe drogi i remonty na kolei, ulgi oraz środki dla przemysłu, m.in. na konkretne przedsięwzięcia, a także zwiększenie zadań i budżetów części instytucji - to niektóre z działań przewidzianych w tzw. Programie dla Śląska, do którego założeń dotarła PAP.
Dokument podczas wtorkowego (30 czerwca) posiedzenia w Katowicach ma przyjąć rząd. Dzień wcześniej premier Ewa Kopacz przyjechała już na Górny Śląsk, aby rozmawiać o programie ze stroną społeczną i samorządową. Przygotowanie tzw. Programu dla Śląska szefowa rządu zapowiedziała na początku stycznia br. Kontekstem były narastające protesty górniczych związków wobec pierwotnych założeń restrukturyzacji stojącej przed widmem upadłości Kompanii Węglowej.
Szefem powołanego 7 stycznia międzyresortowego zespołu, który pracował nad dokumentem, został sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Jakub Jaworowski. W kolejnych tygodniach odbywały się spotkania zespołu z samorządowcami, naukowcami i przedsiębiorcami, którzy m.in. zgłaszali swe wnioski. Dokument ostatecznie zyskał nazwę "Śląsk 2.0 - Program wsparcia przemysłu Województwa Śląskiego i Małopolski Zachodniej".
Jak wynika z założeń programu, do których dotarła PAP, zawiera on rozwiązania sugerowane w regionie na etapie wstępnych prac, jak i najprawdopodobniej własne propozycje rządu. Część działań zaplanowano już na etapie przygotowywania nowych regionalnych programów operacyjnych czy Kontraktów Terytorialnych dla obu regionów. Niektóre rozwiązania ujęte w programie mają charakter ogólnopolski.
Wśród projektów infrastrukturalnych w programie założono przesunięcie z listy rezerwowej na podstawową Programu Budowy Dróg Krajowych odcinków tras ekspresowych S1 i S69. Dokument wymienia też przygotowywaną budowę autostrady A1 Pyrzowice-Częstochowa (ze środków budżetowych), planowaną budowę odcinka A1 Częstochowa-Tuszyn (ze środków pozabudżetowych), a także budowę obwodnicy Zawiercia i Poręby oraz trasy S11 od węzła z A1 w kierunku Kępna.
Inwestycje kolejowe w woj. śląskim mają sięgnąć w obecnej perspektywie unijnej ponad 9 mld zł (znaleźć ma się w tym szereg inwestycji w ramach instrumentu Łącząc Europę); program potwierdza też m.in. dokończenie ciągnącej się od lat modernizacji kolejowej linii E30 Katowice-Kraków.
Wśród rozwiązań dla przemysłu w programie znalazła się m.in. propozycja obniżenia obciążeń dla firm energochłonnych - związanych z kosztami finansowania odnawialnych źródeł energii. Planowane jest też częściowe zwolnienie tych przedsiębiorstw z akcyzy na prąd, a także rozszerzenie listy towarów objętych odwróconym podatkiem VAT o metale nieżelazne (VAT opłaca kupujący, a nie sprzedający).
Ponadto powstać miałby ogólnokrajowy program ze środkami na obniżanie emisji i ograniczanie zużycia zasobów w firmach. Zasygnalizowano też działania na rzecz branży hutniczej prowadzące do wzrostu produkcji stali - i zwiększenia zużycia węgla, m.in. poprzez walkę z nieuczciwą konkurencją spoza UE.
Jedną ze sztandarowych pozycji programu może stać się projekt dotyczący zgazowania węgla kamiennego (o oszacowanej wartości rzędu 1,9-4,4 mld zł). Według Jaworowskiego miałby on m.in. dotyczyć naziemnej instalacji w zakładach azotowych w Kędzierzynie-Koźlu (planowanej już przed kilkoma laty).
W dokumencie zapisano też m.in. zwiększenie zaangażowania katowickiego oddziału Agencji Rozwoju Przemysłu we wspieranie inwestycji i przedsiębiorczości (trwają już prace nad udziałem ARP w projekcie Elektrociepłowni Radlin) czy wdrożenie programu kompleksowej likwidacji niskiej emisji na terenie aglomeracji śląsko-dąbrowskiej. Do programu trafiły poza tym tworzone przez Bank Gospodarstwa Krajowego i spółkę Polskie Inwestycje Rozwojowe fundusze - inwestycji samorządowych, inwestycji infrastrukturalnych (dłużnego i kapitałowego), a także inwestycji polskich przedsiębiorstw.
