Cenne informacje o początkach kopalni kwarcu Stanisław w zbiorach Archiwum Państwowego w Jeleniej Górze
fot: Tomasz Rzeczycki
Kopalnia kwarcu Stanisław na Izerskich Garbach
fot: Tomasz Rzeczycki
Cenne informacje dotyczące początków najwyżej w Polsce położonej kopalni odkrywkowej są już dostępna dla badaczy. Znajdują się one w dokumentacji, jaką Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze przejęło w 2019 r. od Nadleśnictwa Szklarska Poręba. Przejęte przez archiwum dokumenty stanowią cenny przyczynek do dziejów kopalni kwarcu Stanisław w Górach Izerskich.
- Te dokumenty są już przez nas udostępniane na podstawie spisów zdawczo-odbiorczych. Sam spis też już został udostępniony w sieci - mówi Ivo Łaborewicz, kierownik Oddziału Archiwum Państwowego w Jeleniej Górze.
Zespół akt Nadleśnictwo Szklarska Poręba otrzymał numer inwentarzowy 849. Na półkach archiwalnych dokumenty te zajmują 10 m i 35 cm. W omawianym zespole akt znajduje się korespondencja prowadzona pomiędzy Jeleniogórskimi Kopalniami Surowców Mineralnych, do których należała kopalnia Stanisław a nadleśnictwem jak również umowy zawarte pomiędzy nimi. Dokumenty te dotyczą m. in. najmu dróg dojazdowych do kopalni, czy też przekazani terenu leśnego pod budowę kopalnianego magazynu materiałów budowlanych.
Dokumentacja ze Szklarskiej Poręby to nie jedyny nabytek jeleniogórskiego archiwum. Niedawno przybył np. nowy zespół akt nr 916 - Zarząd Parków Krajobrazowych w Jeleniej Górze. Innym nabytkiem archiwum są akta ewangelickiej gminy z Lubawki i Chełmska Śląskiego.
Kopalnia kwarcu Stanisław na Izerskich Garbach w Górach Izerskich to najwyżej położony zakład górniczy w Sudetach, jaki działał tam po drugiej wojnie światowej. Pierwszy kwarc kopalnia dostarczyła w 1955 r., najpierw na potrzeby polskich hut, a kilka miesięcy później dla przemysłu ceramicznego. Przez lata kopalnia dzierżyła prymat najwyżej w Polsce działającego zakładu górniczego.
Na początku XXI wieku zakład kilkakrotnie zmieniał właściciela. W 2013 r. stał się nim zakład wielobranżowy z Łazisk Górnych. Chociaż obecny plan ruchu obowiązuje do końca czerwca 2022 r., a koncesja do marca 2026 r., to ubiegłoroczna majowa kontrola OUG Wrocław wykazała brak prowadzenia robót górniczych i jakiejkolwiek aktywności kopalni.
