W ciągu minionych dziesięciu lat branża górnicza bardzo się nam skurczyła. W Bytomiu pozostała jedna kopalnia.
Dla Bytomia kopalnia „Bobrek-Centrum” jest rzeczywiście największym zakładem pracy. Jej złoża są jednak tak spore, że do 2040 r. z powodzeniem może prowadzić działalność. Daje pracę niemal czterotysięcznej rzeszy ludzi. Roczne przychody z tytułu opłaty eksploatacyjnej oraz podatku od nieruchomości z Kompanii Węglowej to ponad 4 mln zł. Przypomnę, że przed laty w mieście funkcjonowało sześć kopalń i dwie huty. Teraz pozostała nam tylko kopalnia. W tej sytuacji jest ona „oczkiem w głowie” władz miasta.
Jednak problemów ze szkodami górniczymi pewnie nie brakuje.
Owszem. Szkody to poważny problem, z którym przyszło się nam borykać. Najbardziej narażoną dzielnicą jest Karb. Negatywne skutki eksploatacji węgla odczuł zabytkowy kościół, szkoła oraz dziesiątki budynków mieszkalnych. Problemy szkód górniczych na bieżąco rozwiązujemy wespół z Kompanią Węglową. Współpraca w tym zakresie jest bardzo dobra. W ciągu ostatnich lat udało się nam przywrócić właściwy stan kościołowi pod wezwaniem Św. Jacka w Rozbarku, a także innym obiektom sakralnym: kościołowi Św. Trójcy, kościołowi Św. Krzyża w Miechowicach oraz kościołowi pw. Bożego Ciała. Przeprowadzony zostały ponadto remont Sądu Rejonowego w Bytomiu. W bieżącym roku zamierzamy usunąć szkody powstałe w pływalni krytej oraz w wielu kamienicach na łączną kwotę ok. 290 tys. zł.
Dużo ostatnio mówi się o restrukturyzacji terenu po zlikwidowanej kopalni „Rozbark”. Podobno można było uratować więcej zabudowań historycznego zakładu.
Zdołaliśmy uratować obiekty uznane za zabytkowe. Cechownia kopalni, kotłownia i być może jeszcze kuźnia staną się integralną częścią „Centrum Tańca”, które w tym miejscu rozpocznie działalność po zakończonym procesie rewitalizacji. To miejsce ma być w przyszłości swoistą perełką architektury postindustrialnej, świadczącą o wspaniałej historii Bytomia związanej z górnictwem. Przypomnę, że miasto przejęło tereny po kopalni „Rozbark” od Bytomskiej Spółki Restrukturyzacji Kopalń w ramach spłaty zaległości finansowych.
Infrastruktura pozostała po kopalni „Szombierki” również ma szanse na zagospodarowanie.
Tu sytuacja jest nieco inna niż w przypadku „Rozbarku”. Teren po prostu szczęśliwie znalazł inwestora. Ten z kolei rozpisał konkurs na najlepszy projekt zagospodarowania terenu. Architekci, którzy go wygrali, zaproponowali stworzenie hotelu w nowoczesnym budynku, który będzie przylegał do szybu Krystyna. Chcą dobudować windę, a wnętrze wieży zachować w jak najmniej zmienionym stanie wraz z kołami wyciągowymi i stalową konstrukcją. Największe wrażenie robi „zawieszony” między piętrami szklany basen. Mają też powstać: sala koncertowa, część gastronomiczna i cały szereg innych atrakcji. Jeśli te plany zostaną doprowadzone do realizacji, a nic na razie nie stoi na przeszkodzie, to w Bytomiu stanie centrum godne XXI wieku, a w jego sąsiedztwie pole golfowe. Nie słyszałem o podobnej inwestycji zrealizowanej na terenach pogórniczych jak świat długi i szeroki.
Architekci, którzy zgłosili swe projekty, podobno prześcigali się w pomysłach.
Postindustrial stał się rzeczywiście nowym polem do popisu dla najbardziej pomysłowych. Sam byłem pod wrażeniem zgłoszonych projektów. Jeden z nich zakładał wybudowanie drugiej wieży, lekkiej w przeciwieństwie do olbrzymiej „Krystyny” i z pomysłem urządzenia w niej hotelu. Padła również propozycja stworzenia olbrzymiej szklanej bryły. W jej wnętrzu miałaby powstać stacja kolejki linowej – tak, żeby lepiej skomunikować zrewitalizowany teren z centrum miasta oddzielonym – jak wiadomo – linią kolejową. Zaproponowano nawet wzniesienie w sąsiedztwie szybu „Krystyna” siedmiu wież, z których każda miałaby spełniać inne funkcje. Projektodawców zaprosimy niebawem do konkursu na zagospodarowanie terenów po kopalni „Rozbark”.
Na tym jednak nie koniec terenów pokopalnianych, które czekają na potencjalnych inwestorów.
Racja. Jest ich w Bytomiu szczególnie dużo. Za najbardziej interesujący uważam ten po kopalni „Powstańców Śląskich” zlokalizowany przy Obwodnicy Północnej Aglomeracji Górnośląskiej. Powstanie w tym miejscu nowy węzeł komunikacyjny będący częścią autostrady A1. Równie intratne z punktu widzenia swego położenia są tereny u zbiegu granic Bytomia z Rudą Śląską i Świętochłowicami. Zrestrukturyzowana przestrzeń po kopalni „Miechowice” też czeka na nowego lub nowych właścicieli. Sądzę, że zagospodarowanie tych miejsc przez zainteresowane podmioty gospodarcze to kwestia najbliższych miesięcy. Bytom nie jest w większości objęty planem zagospodarowania przestrzennego, stąd kwestie konkretnego przeznaczenia oferowanych terenów są jeszcze otwarte. Jedno jest wszak pewne. Miasto, jak nigdy dotąd, potrzebuje dobrych rozwiązań i niebanalnych pomysłów.
