fot: Krystian Krawczyk
Częstochowa to kolejne, po Tychach, Katowicach, Sosnowcu czy Rudzie Śląskiej miasto woj. śląskiego, które wprowadziło możliwość wskazywania bezpośrednio przez mieszkańców celów, na jakie zostanie przeznaczona część pieniędzy z miejskiej kasy - tzw. budżety obywatelskie
fot: Krystian Krawczyk
Przedstawiciele 34 samorządów: Częstochowy i okolicznych gmin, powiatów powołali Związek Gmin i Powiatów Subregionu Północnego Województwa Śląskiego, by skutecznie zabiegać o unijne środki dla regionu. Przewodniczącym związku został prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk.
Podobne związki działają już w dwóch innych częściach woj. śląskiego - subregionach centralnym i zachodnim.
Podział na subregiony, istniejący w woj. śląskim już od poprzedniej unijnej perspektywy finansowej, wiąże się m.in. z planowaniem i wykorzystaniem części środków z Regionalnego Programu Operacyjnego w postaci tzw. Regionalnych Inwestycji Terytorialnych (RIT) lub Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT), gdzie znaczny wpływ na wybór projektów mają samorządy lokalne.
Powołanie Związku Gmin i Powiatów Subregionu Północnego Województwa Śląskiego spełnia wymogi przygotowanej przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027, zakładającej m.in. dalszy rozwój takich mechanizmów jak Regionalne Inwestycje Terytorialne.
RIT-y to wydzielone pule środków europejskich w ramach programu operacyjnego województwa, którymi mogą dysponować poszczególne subregiony - w tym północny, którego liderem jest Częstochowa. Zarządzanie odbywa się w ramach przyjętych obszarów finansowania, w których samorządy mogą zgłaszać projekty. Przedsięwzięcia uzgodnione i zgłoszone przez subregion muszą być następnie zaakceptowane przez zarząd woj. śląskiego.
Dotychczas 34 gminy i powiaty subregionu północnego współpracowały przy programowaniu, wdrażaniu, koordynacji, finansowaniu, monitorowaniu i rozliczaniu RIT-ów na mocy zawartego porozumienia. Teraz - od stycznia przyszłego roku - współpraca będzie realizowana w ramach formalnego Związku, który stanie się instytucją pośredniczącą w realizacji Regionalnych Inwestycji Terytorialnych.
"Działalność nowego stowarzyszenia będzie skupiała się na wspieraniu subregionalnego rozwoju i współdziałania na rzecz efektywnego wykorzystywania środków unijnych w perspektywie finansowej na lata 2021-2027, a także na ochronie wspólnych interesów oraz upowszechnianiu idei samorządności lokalnej i regionalnej" - podał w środę Urząd Miasta w Częstochowie, podkreślając, iż akces do Związku zgłosiły wszystkie samorządy subregionu, bez względu na różnice polityczne.
Stowarzyszenie zacznie działać od stycznia 2020 r., po wpisaniu do Krajowego Rejestru Sądowego. Do zarządu Związku weszło siedem osób. Przewodniczącym został prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk, a członkami starostowie powiatów: częstochowskiego - Krzysztof Smela, myszkowskiego - Piotr Kołodziejczyk i kłobuckiego - Henryk Kiepura, a także burmistrz Myszkowa Włodzimierz Żak, burmistrz Kłobucka Jerzy Zakrzewski oraz wójt Przyrowa Robert Nowak.
W obecnym śląskim RPO, w którym znajduje się najwięcej środków spośród programów regionalnych w Polsce - 3,477 mld euro (obecnie przeliczane na ponad 14,92 mld zł), poprzez narzędzie ZIT i RIT rozdzielana jest prawie trzecia część środków RPO - łącznie 1,1 mld euro (4,59 mld zł).
W ramach ZIT i RIT w regionie do 26 sierpnia br. podpisano 1218 umów na łączną kwotę dofinansowania 3,24 mld zł, co stanowi 70,5 proc. wykorzystania przyznanej alokacji. Zatwierdzono wnioski ZIT o płatność łącznie na 1,28 mld zł (27,9 proc. alokacji). W całym śląskim RPO samorząd woj. śląskiego zawarł już umowy na dofinansowanie projektów wykorzystujące ok. 70 proc. alokacji.
