„Pniówek”: Łączność musi być niezawodna

System łączności dyspozytorskiej w Pniówku to nowoczesna centrala telefoniczna, posiadająca 120 monitorowanych łączy

Prawidłowo funkcjonujący system łączności ułatwia szybkie podejmowanie decyzji zarówno podczas normalnego, codziennego prowadzenia ruchu kopalni, jak również w sytuacjach zagrożenia i przy usuwaniu awarii. W minionych kilku latach w „Pniówku” zrealizowano wiele inwestycji, w wyniku których wymieniono większość dotychczas eksploatowanych urządzeń. W używanych obecnie systemach łączności, są rozwiązania nowej generacji, spełniające wymagania nowoczesnego zakładu górniczego.

– W naszej kopalni występuje kilka zagrożeń: metanowe, wybuchu pyłu węglowego czy klimatyczne. Z tego powodu musieliśmy zastosować systemy łączności o wysokim poziomie zaawansowania technicznego, zapewniające odpowiedni poziom niezawodności działania – zaznacza Henryk Lojza, główny elektryk w kopalni „Pniówek”.

Duże możliwości centrali

System łączności ogólnokopalnianej oparty jest na centrali telefonicznej typu DG Millenium, w wykonaniu NJ (nowa jakość). Charakteryzuje się ona dobrymi parametrami eksploatacyjnymi, bo są w niej zastosowane najnowsze urządzenia i zaawansowane technologie. Centrala jest wyposażona w nowoczesne i wielofunkcyjne aparaty cyfrowe typu DGT 3490F, zabudowane u osób kierownictwa kopalni. Pulpity typu DGT 3490D zabudowane w pomieszczeniu dyspozytora kopalni, pozwalają na zestawienie aż 120 bezpośrednich połączeń.

– Możliwości funkcjonalne centrali pozwalają na uzyskanie wielu informacji na temat połączeń, np.: czasu trwania rozmowy, daty, godziny, numerów rozmówców, taryfikacji połączenia. Telefony zainstalowane w strefach zagrożonych wybuchem są połączone z centralą poprzez urządzenia telefonii iskrobezpiecznej UTI. Możliwości funkcjonalne systemu pozwalają na identyfikację numeru telefonu abonenta dzwoniącego, a komputerowe awizo na szybką lokalizację telefonu wywołującego, co jest bardzo istotne w sytuacji zagrożenia – wyjaśnia Henryk Lojza.

Łączność dyspozytorska

System łączności dyspozytorskiej w „Pniówku” został zrealizowany w oparciu o centralę telefoniczną typu DGT Millenium oraz trzy pulpity typu DGT 3490D, posiadające 120 łączy monitorowanych. Za pomocą tego systemu łączności można m.in. wykonywać szybkie i niezawodne połączenia od i do dyspozytora, dyspozytor może połączyć się z pojedynczym abonentem lub z grupą abonentów sieci. Inne możliwości systemu to: pełny monitoring linii, realizacja funkcji transmisji danych (także w trakcie prowadzonej rozmowy), rejestracja (wybranych przez dyspozytora) prowadzonych rozmów, rejestracja wszystkich rozmów prowadzonych w związku z akcją ratowniczą, gdy dyspozytor w pierwszym jej etapie, pełni obowiązki kierownika akcji.

Abonenci sieci dyspozytorskiej mogą pracować w jednym z trzech trybów: „gorącej linii” – abonent po podniesieniu mikrotelefonu jest bezwarunkowo kierowany na stanowisko dyspozytora, „gorącej linii” z kalibrowanym opóźnieniem – skierowanie na stanowisko obsługi dyspozytora jest warunkowe, następuje wtedy, gdy abonent nie rozpocznie wybierania numeru w określonym czasie, i trybu swobodnego wyboru numerów katalogowych.

System alarmowo-rozgłoszeniowy

„Pniówek” posiada także zintegrowany system alarmowo-rozgłoszeniowy typu SAT, w wersji SAT-A. Realizuje on funkcje automatycznej łączności telefonicznej oraz dyspozytorskiej łączności głośnomówiącej, umożliwiającej szybki przepływ informacji pomiędzy pracownikami na dole i dyspozytorem kopalni. Ponadto system umożliwia przesyłanie informacji o występujących zagrożeniach, rozgłaszanie komunikatów w przypadku powstania zagrożenia na wybrane aparaty abonenckie oraz przesyłanie informacji i poleceń w czasie trwania procesu produkcyjnego.

– Podstawową zaletą tego systemu jest zastosowanie w nim układów sterowania rozproszonego, co umożliwia pełną elastyczność konfiguracji – podkreśla główny elektryk Henryk Lojza. – Ponadto jego modułowa struktura zwiększyła niezawodność działania, bo awaria urządzeń w obrębie jednego modułu, nie powoduje destabilizacji pracy pozostałych.

W pomieszczeniu dyspozytorni zakładowej, na stanowiskach dyspozytora głównego i dyspozytora pomocniczego, zabudowane są pulpity wyposażone w monitory dotykowe. Dzięki temu dyspozytorzy mają kontakt i mogą się porozumiewać z pracownikami w różnych punktach kopalni.

W wyniku wykonanej integracji systemu alarmowo-rozgłoszeniowego SAT-A i systemu monitorowania parametrów środowiska SMP-NT/A uzyskano dodatkowe funkcje, umożliwiające automatyczne ostrzeganie załogi o powstałym zagrożeniu poprzez generowanie automatycznie komunikatów na skonfigurowaną, dowolną grupę sygnalizatorów-telefonów.

Kopalnia posiada także system łączności radiowo-telefonicznej. Obecnie obejmuje on ponad 12 km wyrobisk. System zapewnia łączność radiową z maszynistami lokomotyw na wszystkich eksploatowanych poziomach.

Rozmowy rejestrowane

Do kierowania akcją ratowniczą służy system łączności typu KAR-97T, współpracujący z cyfrowymi rejestratorami rozmów telefonicznych. Do automatycznego rejestrowania rozmów prowadzonych przez kierownika akcji oraz rozmów prowadzonych z zastępami ratowniczymi, zastosowano w nim system rejestracji komputerowej. Został on zbudowany na bazie dwóch komputerów, wyposażonych w specjalistyczne oprogramowanie oraz niezbędny sprzęt. Komputery są podłączone do wspólnych linii telefonicznych, z których należy prowadzić automatyczny zapis rozmów. Takie rozwiązanie zapewnia bardzo wysoką niezawodność systemu. W przypadku wystąpienia awarii jednego z komputerów, drugi nadal pełni funkcję rejestratora.
Centrum systemu stanowi centrala telefoniczna typu KX-TDA100 posiadająca możliwość obsługi linii cyfrowych i analogowych. Są do niej podłączone aparaty telefoniczne kierownika akcji, dyspozytora głównego, dyspozytora metanometrii, w sztabie akcji ratowniczej, w pomieszczeniach kopalnianej stacji ratowniczej oraz w pomieszczeniach awizo centrali telefonicznej. W celu zapewnienia wysokiej jakości rozmów telefonicznych, zastosowano aparaty z transmisją cyfrową.