fot: Kamil Paździor
To już dziesiąte zapadlisko na terenie Trzebini w ciągu roku
fot: Kamil Paździor
W środę, 15 lutego, w Trzebini zostaną ogłoszone wyniki badań, które eksperci z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie przeprowadzili na terenie miasta. Są one związane z zapadliskami, które zaczęły występować w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy. Ziemia zapadła się m.in. na cmentarzu oraz na stadionie.
Konferencja podczas, której eksperci przedstawią swoje ustalenia, odbędzie się w Domu Kultury Sokół (ul. Kościuszki 74). Jej początek zaplanowano na godz. 16. Uczestniczyć w niej mają m.in. mieszkańcy miasta.
Specjalistyczne badania gruntu zostały wykonane przy użyciu sprawdzonych i zaawansowanych technik. Na ich podstawie będzie wiadomo, w jakich miejscach i przy użyciu jakich technologii można skutecznie zadziałać, aby rozwiązać problem, który jest „spadkiem” po kopalni Siersza, która była likwidowana w latach 1999-2001.
Należy tu wyjaśnić, że powstawanie zapadlisk, to przede wszystkim skutek sposobu prowadzonej eksploatacji węgla w tym zakładzie, czyli płytkiego wydobycia. Ponadto trzeba uwzględnić decyzję o likwidacji KWK Siersza poprzez zatopienie. Podjęto ją ze świadomością, że znajduje się ona w rejonie z gruntem piaszczysto-ilastym. Sposób likwidacji został zatwierdzony przez ówczesnego ministra gospodarki, a pozytywną opinię do tego planu wydała również gmina Trzebinia.
W opinii ekspertów występowanie zapadlisk jest związane z trwającym od 22 lat zatapianiem wyrobisk pogórniczych. Obecnie trwa końcowy etap tego procesu. Jak wynika z analiz wody gruntowe aktualnie występują w tym rejonie na głębokości 16-22 m ppt., co jest podstawową przyczyną reaktywacji starych zrobów, które zostały częściowo zatopione.
Zjawisko to nie jest pozostawione samo sobie. Na zlecenie SRK od listopada 2005 r. prowadzony jest comiesięczny monitoring wpływu zatapiania obszaru górniczego byłej kopalni. Jak informuje spółka, wyniki pomiarów i monitoringu są przesyłane co miesiąc do wiadomości Urzędu Miasta w Trzebini.
Ponadto od 2006 r. na zlecenie SRK przygotowano szereg dokumentów. Dotyczą one m.in. zakończenia odwadniania zlikwidowanej kopalni. Są także opracowania, w których określono obszary zagrożone podtopieniem oraz reaktywacją starej, płytkiej eksploatacji górniczej. Te ostatnie dane zostały przekazane do magistratu w celu wprowadzenia odpowiednich zapisów w dokumentach planistycznych. Należy też wspomnieć, że w 2008 r. na zlecenie SRK zostały wykonane badania geofizyczne siedmiu rejonów płytkiego kopalnictwa.
Spółka natychmiast reaguje także na sytuacje, które pojawiają się w Trzebinie, o czym świadczą wydarzenia z 2021 i 2022 r., gdy likwidacja zapadlisk poprzez ich zsypanie była prowadzona na bieżąco. SRK ponosiła także wszelkie koszty związane z przywróceniem stanu sprzed wystąpienia deformacji.
We wrześniu ub.r. została podpisana umowa ze Stowarzyszeniem Naukowym im. Stanisława Staszica z Krakowa na określenie sposobu likwidacji zagrożenia. W grudniu ub.r. natomiast w siedzibie SRK odbyło się spotkanie zespołu ds. zagrożeń występujących na terenie gminy Trzebinia. Eksperci Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz przedstawiciele firmy wykonującej w Trzebini na zlecenie SRK specjalistyczne badania gruntu zaprezentowali wstępne wnioski. Potwierdzono wówczas występowanie pustek lub warstw słabo spoistych w głównej mierze na terenach niezamieszkałych.
Południową część cmentarza wskazano, jako strefę rozluźnioną na skutek zalania w latach 50. XX w. wyrobisk dawnej kopalni Siersza. Natomiast rejon Osiedla Gaj wskazano jako obszar pozbawiony istotnego zagrożenia, z uwagi na spokojniejszą budowę geologiczną. Badania mikrograwimetryczne, te z użyciem georadaru spektralnego i wykonane cztery odwierty nie dały jednoznacznych wyników w związku z czym eksperci AGH zarekomendowali przeprowadzenie badań uzupełniających.
Warto także wspomnieć, że w sprawie działa zespół ds. zagrożeń związanych z powstawaniem deformacji nieciągłych na terenach płytkiej eksploatacji górniczej i w jego ramach powołano interdyscyplinarny zespół składający się z ekspertów m.in. w dziedzinie górnictwa, geologii, hydrogeologii, geotechniki i geofizyki, który analizuje bieżącą sytuację w Trzebini.
