Wzgórza Strzelińskie w trakcie rozpoznania

Gromnik (393 m n.p.m.) - najwyższe wzniesienie Wzgórz Strzelińskich

Jaki był wpływ górnictwa i przemysłu na Wzgórza Strzelińskie? Czy tamtejsza przyroda ucierpiała w skutek eksploatacji odkrywkowej czy też może przeciwnie - na obrzeżach kamieniołomów pojawiły się rzadkie gatunki roślin, preferujące tego rodzaju siedliska? Między innymi tego będziemy mogli się dowiedzieć po zakończeniu trwającego właśnie opracowania planu zadań ochronnych dla Obszar Natura 2000 Wzgórza Strzelińskie PLH020074.

Wzgórza Strzelińskie znajdują się na Przedgórzu Sudeckim pomiędzy Ziębicami a Strzelinem. To wschodnie rubieże województwa dolnośląskiego. W przeszłości, jak i obecnie prowadzono tam punktowo różnoraką działalność wydobywczą. Funkcjonowały tu kamieniołomy granitu i bazaltu, istniały wyrobiska piasku i piece wapiennikowe. Do jednego z kamieniołomów granitu prowadziła nawet bocznica kolejowa ze stacji Biały Kościół. Funkcjonujący kamieniołom granitu we wzgórzu Gołka (189 m n.p.m.) w Strzelinie należy do największych wyrobisk kamiennych w Polsce, o głębokości sięgającej 120 m.

Od 10 stycznia 2011 r. zaczął funkcjonować Obszar Natura 2000 Wzgórza Strzelińskie PLH020074. Mimo upływu niemal dekady, dotąd jednak nie przeprowadzono wszystkich badań i procedur, mających precyzyjnie określić walory przyrodnicze tego terenu, np. nie zostało wydane rozporządzenia ministra właściwego dla spraw środowiska w sprawie wyznaczenia Obszaru jako specjalnego obszaru ochrony siedlisk. Nie uchwalono też dotąd planu zadań ochronnych dla Wzgórz Strzelińskich.

- Obecnie opracowywany jest pierwszy plan zadań ochronnych dla tego Obszaru. Na obecnym etapie prac nie jest możliwe wskazanie, czy okoliczne zakłady przemysłowe, kamieniołomy lub linie komunikacyjne mają negatywny wpływ na przedmioty ochrony Obszaru - informuje Katarzyna Łapińska, zastępca regionalnego konserwatora przyrody we Wrocławiu.

Planowany termin zakończenia prac nad opracowaniem planu zadań ochronnych dla Obszaru to pierwszy kwartał 2022 r., natomiast zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych ma być wydane w pierwszym kwartale 2023 r.

- Zewnętrznym wykonawcom zlecono wykonanie ekspertyz przyrodniczychzwiązanych z wyszukiwaniem w terenie siedlisk przyrodniczych i gatunków zwierząt, które są przedmiotami ochrony w Obszarze lub kwalifikują się do uznania za przedmioty ochrony. Na obecnym etapie prac, przed odbiorem ostatecznych wyników od wykonawców ekspertyz, nie jest możliwe wskazanie, czy na terenach przekształconych przez ludzi, np. dawnych wyrobiskach, zidentyfikowano cenne przyrodniczo miejsca, w których występują przedmioty ochrony Obszaru - dodaje Katarzyna Łapińska.

Niektóre wyniki badań będą znane nieco wcześniej. Przykładowo odbiór wyników badań chiropterologicznych planowany jest na koniec 2020 r. Po ich odbiorze i przeanalizowaniu wyników możliwe będzie wskazanie miejsc, w których potwierdzono występowanie nietoperzy.