Wyższa pensja minimalna, rynek mocy czy nowe Prawo zamówień publicznych to tylko niektóre zmiany w 2021 r.

Sieć elektroenergetyczna i OZE

Podniesienie do 2800 zł płacy minimalnej, start funkcjonowania rynku mocy, wejście w życie tzw. podatku handlowego, poprawienie funkcjonowania programów antysmogowych - to część rozwiązań, jakie zaczną obowiązywać w nowym 2021 r.

Od 1 stycznia minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 2800 zł brutto, czyli o 200 zł więcej niż w 2020 r. Tym samym będzie stanowić 53,2 proc. prognozowanego na 2021 r. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych wzrośnie z 17 do 18,30 zł brutto.

Obie stawki ustalił w rozporządzeniu rząd wobec braku porozumienia w ramach prac Rady Dialogu Społecznego. Większość organizacji pracodawców była za utrzymaniem płacy minimalnej na poziomie z 2020 r. lub podwyższeniem jej do minimalnego poziomu przewidzianego przepisami, tj. do 2716 zł brutto. OPZZ i Forum Związków Zawodowych proponowały wyższą stawkę. Propozycję rządu poparły natomiast "Solidarność" oraz Związek Przedsiębiorców i Pracodawców.

Od 1 stycznia zacznie funkcjonować w praktyce rynek mocy, wprowadzony ustawą z grudnia 2017 r. Styczeń będzie pierwszym miesiącem realizacji obowiązków mocowych i pierwszym miesiącem, w którym na rachunkach za energię elektryczną pojawi się nowa opłata. Gospodarstwa domowe zapłacą miesięcznie dodatkowo od 2,30 do 12,87 zł brutto w zależności od zużycia, inni odbiorcy - prawie 94 zł brutto za każdą MWh, pobraną miedzy godzinami 7 a 22.

Pierwszego stycznia zacznie obowiązywać również podatek od sprzedaży detalicznej, tzw. podatek handlowy. Płacić go będą sprzedawcy, którzy osiągnęli w danym miesiącu ponad 17 mln zł przychodu ze sprzedaży detalicznej. Przewidziano także dwie stawki podatku: 0,8 proc. od nadwyżki przychodu powyżej 17 mln zł do 170 mln zł miesięcznie oraz 1,4 proc. od nadwyżki przychodu ze sprzedaży ponad 170 mln zł miesięcznie. Podatek handlowy nie dotyczy sprzedaży przez internet. Pierwotnie podatek miał zacząć obowiązywać od września 2016 r. W związku jednak ze sporem w tej sprawie z Komisją Europejską termin wejścia w życie podatku handlowego był przesuwany. W połowie 2020 r. z powodu epidemii, zawieszono pobór podatku do końca 2020 r.

Od pierwszego dnia nowego roku zaczną obowiązywać także nowe przepisy Prawa zamówień publicznych, które mają m.in. wzmocnić pozycję wykonawców i podwykonawców w procesie zamówień oraz zwiększyć zainteresowanie polskich firm udziałem w przetargach publicznych. Korzystne dla wykonawców rozwiązania to np. obowiązek wypłacania zaliczek i częściowych płatności; zakaz stosowania kar za działania, za które wykonawca nie ponosi odpowiedzialności; precyzyjne warunki zapłaty wynagrodzenia, a także jego waloryzacji; zmniejszenie wysokości wadium.

W związku z nowym Prawem zamówień publicznych zmieniają się też przepisy dotyczące koncesji budowlanych. Przewidują one m.in. wprowadzenie kwoty szacunkowej wartości umów koncesji, której nieprzekroczenie będzie zwalniało zamawiającego z obowiązku stosowania przepisów ustawy.

Pierwszego stycznia wchodzi w życie również większość przepisów ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów, której celem jest m.in. poprawa funkcjonowania dwóch rządowych programów antysmogowych "Czyste powietrze" oraz "Stop Smog". W tym pierwszym przypadku chodzi o powstanie Funduszu Ekologicznych Poręczeń i Gwarancji, z którego udzielane będą gwarancje lub poręczenia spłaty kredytów i pożyczek udzielonych na termomodernizację i wymianę źródeł ciepła w domach jednorodzinnych. Z kolei "Stop smog" ma upowszechnić m.in. zmniejszenie minimalnej liczby budynków jednorodzinnych, która umożliwi samorządom wnioskowanie o środki z programu. Trzecim komponentem noweli jest stworzenie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) - informatycznego narzędzia, "mapy", na której umieszczona byłaby informacja, jakiego rodzaju ogrzewanie stosowane jest w budynkach. Przepisy w tej sprawie wejdą w życie dopiero, kiedy to narzędzie się faktycznie pojawi, co zostanie określone w komunikacie ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw budownictwa.

Od 1 stycznia zaczną obowiązywać też ważne regulacje przyznające przedsiębiorcom prawa konsumentów w relacjach z innymi przedsiębiorcami. Każda osoba fizyczna, która prowadzi własną działalność gospodarczą i jest wpisana do CEIDG, mimo że jest przedsiębiorcą, w określonych sytuacjach będzie objęta ochroną przewidzianą dla konsumentów. Chodzi m.in. o prawo do rękojmi za wady czy możliwość odstąpienia od umowy zawartej na odległość w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny oraz ponoszenia dodatkowych kosztów. Z nowych przepisów skorzystać będzie mogło nawet 2,5 mln przedsiębiorców.

1 stycznia, zgodnie z ustawą dot. zatorów płatniczych, wchodzą w życie przepisy, według których do końca stycznia najwięksi płatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których dochód przekracza rocznie 50 mln euro, po raz pierwszy będą musieli przekazać ministrowi ds. gospodarki sprawozdania o stosowanych przez siebie terminach zapłaty. Sprawozdania te będą publiczne dostępne, czyli będzie się można z nich dowiedzieć, jak duzi partnerzy realizują swoje zobowiązania oraz ocenić ryzyko wchodzenia z nimi w relacje biznesowe. W raportach, które będą opublikowane w 2021 r., firmy podadzą informacje za 2020 r. Sprawozdania o praktykach płatniczych ok. 2,6 tys. największych podatników będzie przekazywać corocznie.