Według Komisji Europejskiej nowy mechanizm będzie motorem wzrostu europejskiego przemysłu

To w tym budynku o nazwie Berlaymont w Brukseli - głównej siedzibie Komisji Europejskiej zapadają ważne dla polskiej energetyki i węgla decyzje

W zeszłym tygodniu Komisja Europejska przedstawiła inicjatywę Clean Industrial Deal. Celem jest wzmocnienie konkurencyjności i odporności przemysłu europejskiego przy jednoczesnym przyspieszeniu jego dekarbonizacji.

Według Komisji nowe rozwiązanie będzie motorem wzrostu europejskiego przemysłu. Sektor ten jest zagrożony ze względu na rosnące koszty energii i zwiększoną konkurencję globalną. Porozumienie jest częścią strategii mającej na celu osiągnięcie zerowej emisji netto do  2050 r. Przedstawiając inicjatywę, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreśliła pilną potrzebę zajęcia się istniejącymi wyzwaniami dla rozwoju europejskiego przemysłu, takimi jak wysokie ceny energii i obciążenia regulacyjne. Celem działań jest usunięcie tych przeszkód i stworzenie atrakcyjnego środowiska biznesowego dla europejskich firm.

Porozumienie koncentruje się przede wszystkim na dwóch powiązanych ze sobą sektorach: przemysłach energochłonnych i czystych technologiach. Sektory energochłonne potrzebują wsparcia w przejściu na elektryfikację i dekarbonizację, ponieważ obecnie borykają się z wysokimi kosztami operacyjnymi i globalną konkurencją. Czyste technologie są niezbędne dla transformacji przemysłowej Europy i generują innowacje służące zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu.

Redukcja kosztów i dekarbonizacja

Komisja przedstawiła kluczowe inicjatywy mające na celu zapewnienie konkurencyjności przedsiębiorstw. Priorytetem jest obniżenie kosztów energii – wśród proponowanych środków znajduje się m.in. wsparcie finansowe umów zakupu energii, ulgi w niektórych podatkach i zmniejszenie barier utrudniających wydawanie pozwoleń na projekty w zakresie odnawialnych źródeł energii. Środki mające na celu przyspieszenie dekarbonizacji przemysłu pobudzą popyt na ekologiczne produkty wytwarzane w UE poprzez uwzględnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju w zamówieniach publicznych i prywatnych. Nowe przepisy wprowadzą również dobrowolne etykietowanie emisji dwutlenku węgla, które zacznie obowiązywać od 2025 r. w przypadku stali, a później zostanie rozszerzone na inne sektory, np. cementowy.

Ponad 100 mld euro zostanie rozdysponowane za pośrednictwem kilku mechanizmów finansowania, w tym nowych ram pomocy państwa dla Porozumienia w sprawie czystego przemysłu. Ważną rolę odegrają także bank przemysłowy na rzecz dekarbonizacji oraz Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), które uruchomią ukierunkowane instrumenty finansowe mające na celu wsparcie wzrostu przemysłowego.

Komisja zapowiedziała również przegląd niektórych obowiązujących przepisów. Nowy akt delegowany dotyczący wodoru niskoemisyjnego zostanie przyjęty w pierwszym kwartale tego roku. Zaktualizowany zostanie również dokument pytań i odpowiedzi dotyczący odnawialnych źródeł energii niebiologicznej (RFNBO). W drugiej połowie roku Komisja opublikuje sprawozdanie dotyczące środka CBAM, po którym nastąpi nowelizacja przepisów.

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) jest jednym z instrumentów przyjętych do realizacji unijnego pakietu Fit for 55. Jego celem jest zachowanie konkurencyjności europejskiego przemysłu oraz promowanie globalnych działań na rzecz klimatu. Jest również mechanizmem dostosowywania cen na granicach, uwzględniającym emisję CO2. Innymi słowy jest to graniczny podatek węglowy, który ma zapobiegać „ucieczce” emisji CO2 poza Unię Europejską.