fot: Tomasz Rzeczycki
Hałdy powęglowe w Wałbrzychu wkomponowały się w krajobraz Gór Wałbrzyskich
fot: Tomasz Rzeczycki
Jakie składniki można odzyskać ze starych hałd kopalnianych w Sudetach? Odpowiedź na to pytania przyniosły badania, przeprowadzone w różnych pasmach górskich Dolnego Śląska przez Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy. Zakończony w tym roku drugi etap badań poszerzył naszą wiedzę w tym zakresie.
Program badawczy Mineralne surowce odpadowe na hałdach dawnego górnictwa i przetwórstwa kopalin Sudetów – etap II, prowadzony był przez dolnośląski oddział Instytutu w latach 2019-2020.
- W ramach II etapu w terenie zinwentaryzowano 123 obiekty – stare hałdy kopalniane. Najwięcej z nich, 47 obiektów, to pozostałości dawnego górnictwa rud polimetalicznych. Są to hałdy o z reguły niewielkich wymiarach i kubaturze rzędu kilku tysięcy metrów sześciennych. Związane są one z wystąpieniami mineralizacji rudnych na obszarze Sudetów Zachodnich: w paśmie kamienickim w Górach Izerskich, w masywie Wielisławki i w rejonie złożowym Chełmca na Pogórzu Kaczawskim. W paśmie kamienickim zinwentaryzowano również ponad 20 hałd związanych z dawnym górnictwem rud cyny i kobaltu. Kilkanaście kolejnych hałd opisano w rejonie dawnego górnictwa rud żelaza w okolicach Męcinki, Chełmca i Wilczej na Pogórzu Kaczawskim. Pozostałe – to hałdy powęglowe w okolicy Wałbrzycha i Nowej Rudy, pouranowe w rejonie miejscowości Lipa i Kozice, po górnictwie miedzi w Leszczynie i siarki w Szklarskiej Porębie - wylicza Krystian Lisiak, rzecznik prasowy PIG-PIB.
Głównym rodzajem surowca nadającego się do pozyskania ze starych hałd są różnego rodzaju skały metamorficzne - gnejsy, amfibolity, metałupki, skały magmowe takie, jak granity czy porfiry oraz osadowe - piaskowce, łupki i zlepieńce. Są one stosunkowo łatwo dostępne, choć większość znajduje się na terenach leśnych. Nadają się ponadto do wykorzystania bez specjalnej przeróbki. Cennym surowcem są muły powęglowe pochodzące z flotacji i przeróbki węgla kamiennego. Zgromadzone są one w licznych stawach osadowych w rejonie Wałbrzycha i Nowej Rudy. Kilka takich osadników zostało w przeszłości udokumentowanych jako złoża antropogeniczne.
