Sejm: posłowie poparli większość poprawek ws. obrotu materiałami wybuchowymi

Ustawa przewiduje utworzenie ogólnopolskiego systemu zgłaszania podejrzanych transakcji lub prób ich dokonania oraz zniknięć i kradzieży znacznych ilości substancji, z których mogą być wytwarzane materiały wybuchowe

Posłowie zaakceptowali w środę (13 kwietnia) 10 z 11 senackich poprawek do ustawy porządkującej obrót materiałami wybuchowymi, przeznaczonymi do użytku cywilnego - m.in. materiałami wybuchowymi używanymi w górnictwie, a także np. petardami i fajerwerkami.

Poprawki Senatu miały głównie charakter korygujący i doprecyzowujący. Według jednej z nich wyroby pirotechniczne podlegają klasyfikacji w chwili wprowadzenia do obrotu, a nie udostępnienia na rynku; inna zakłada, że dane kontaktowe na etykiecie danego materiału mają być podane w języku polskim.

Poseł-sprawozdawca Marek Sowa (PO) w czasie sejmowej debaty wyjaśnił, że komisja gospodarki i rozwoju negatywnie zaopiniowała poprawkę 10., która - jej zdaniem - była niezgodna z ustawą o systemach zgodności i nadzoru rynku. Poprawka zakładała skreślenie przepisów, które wymóg działania z należytą starannością w odniesieniu do wymagań ustawy nakładają na dystrybutora materiałów wybuchowych.

Nowela ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego oraz niektórych innych ustaw, którą przygotowało Ministerstwo Rozwoju, ma poprawić przestrzeganie wymogów bezpieczeństwa i zapewnić tym produktom swobodny dostęp do rynku unijnego. Stanowi ona realizację wytycznych dyrektyw 2013/29/UE, 2014/28/UE oraz 2014/58/UE.

Nowelizacja doprecyzowuje obowiązki producentów, importerów i dystrybutorów materiałów wybuchowych i wyrobów pirotechnicznych, a także upoważnionych przedstawicieli producenta, związane z zapewnieniem zgodności tych wyrobów z zasadniczymi wymogami bezpieczeństwa.

Na jednostki notyfikowane nałożono obowiązek oznaczania wyrobów pirotechnicznych numerami rejestracyjnymi i prowadzenia rejestru nadanych numerów rejestracyjnych. Zdaniem autorów, ułatwi to identyfikację i śledzenie wyrobów pirotechnicznych w całym łańcuchu dostaw. W praktyce wszystkie wyroby pirotechniczne wprowadzane do obrotu muszą spełniać stosowne wymagania, mają być prawidłowo oznaczone i muszą mieć odpowiednią dokumentację.

Nowela zobowiązuje też podmioty gospodarcze do informowania użytkowników materiałów wybuchowych o warunkach ich bezpiecznego użytkowania. Wprowadza także zasady wydawania i cofania pozwoleń na wytwarzanie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego metodą in situ (chodzi o wytwarzanie tych materiałów w miejscu ich użycia i przeznaczenie przez wytwórcę na potrzeby własne bezpośrednio po wytworzeniu).

Ustawa zawiera także zasady kontroli wewnątrzwspólnotowego przemieszczania materiałów wybuchowych i amunicji. Przyjęto, że nadzór nad rynkiem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, używanych w górnictwie, będzie sprawował (jak dotychczas) Wyższy Urząd Górniczy. Z kolei materiały wybuchowe wykorzystywane poza górnictwem będą kontrolowane przez Państwową Inspekcję Pracy. Natomiast rynek wyrobów pirotechnicznych będzie kontrolowany - w zależności od klasy wyrobów - przez Inspekcję Handlową lub Państwową Inspekcję Pracy.

Przedstawiono także sankcje dla podmiotów gospodarczych działających na rynku materiałów wybuchowych i wyrobów pirotechnicznych za nieprzestrzeganie przepisów ustawowych. Najwyższą karę - do 100 000 zł - przewidziano dla producenta lub importera, który wprowadza do obrotu materiały wybuchowe lub wyroby pirotechniczne niezgodne z wymogami bezpieczeństwa, i dla dystrybutora, który udostępnia je na rynku. Środki finansowe pochodzące z kar zasilą budżet państwa.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 20 kwietnia 2016 r.