Rewolucyjne odkrycie: górnictwo na ziemi tarnogórskiej sięga czasów rzymskich
Górnictwo na terenie dzisiejszych Tarnowskich Gór i Bytomia rozpoczęło się znacznie wcześniej, niż dotychczas sądzono – już w II wieku naszej ery, czyli w czasach rzymskich. To kluczowe ustalenie polsko-niemieckiego zespołu badawczego, które zmienia dotychczasową wiedzę o początkach przemysłu wydobywczego na Górnym Śląsku. Poinformowało o tym Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej (SMZT).
fot: SMZT
Naukowcy odkryli, że ślady wydobycia w rejonie Tarnowskich Gór i Bytomia sięgają II wieku
fot: SMZT
Górnictwo na terenie dzisiejszych Tarnowskich Gór i Bytomia rozpoczęło się znacznie wcześniej, niż dotychczas sądzono – już w II wieku naszej ery, czyli w czasach rzymskich. To kluczowe ustalenie polsko-niemieckiego zespołu badawczego, które zmienia dotychczasową wiedzę o początkach przemysłu wydobywczego na Górnym Śląsku. Poinformowało o tym Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej (SMZT).
Warpie z II wieku – dowód na starożytne korzenie górnictwa
Do tej pory przyjmowano, że najstarsze ślady wydobycia surowców w regionie, zachowane w formie charakterystycznych zagłębień terenowych zwanych warpami, pochodzą z XII wieku. Tymczasem nowe badania dowodzą, że wiele z tych form powstało już w II wieku, a następnie było ponownie eksploatowanych w kolejnych stuleciach – m.in. w V, VII, VIII i IX wieku.
- Ludzie powracali do istniejących wcześniej miejsc wydobycia i wznawiali ich eksploatację. Dlatego w obrębie niektórych warpi można znaleźć zarówno ślady działalności starożytnej, jak i znacznie późniejszego, nowożytnego górnictwa – czytamy na stronie Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.
Badania polsko-niemieckiego zespołu
Odkrycia są wynikiem prac naukowców z Uniwersytetu Śląskiego – prof. Małgorzaty Wistuby i prof. Ireneusza Malika – którzy wraz z zespołem badaczy z Niemiec przeprowadzili datowanie radiowęglowe materiału pochodzącego z warpi. Uzyskane informacje pozwoliły określić rzeczywisty wiek tych form terenowych.
- UŚ współpracuje z SMZT w zakresie badań naukowych nad dziedzictwem przemysłowym i przyrodniczym regionu od kilku lat. Naukowcy z Instytutu Nauk o Ziemi prowadzą badania dotyczące zmian przemysłu oraz stanu środowiska przyrodniczego na ziemi tarnogórskiej. Współpraca obejmuje prezentowanie wyników badań, ochronę obiektów UNESCO oraz działania edukacyjne i kulturalne związane z historią Tarnowskich Gór - informują w SMZT.
Wyniki badań polsko-niemieckiego zespołu zostały opublikowane w międzynarodowym i prestiżowym czasopiśmie naukowym „Journal of Field Archaeology". SMZT udostępniło cały artykuł w j. angielskim.
Tarnowskie Góry na mapie starożytnego wydobycia
Tarnowskie Góry leżą na Wyżynie Śląskiej, w obrębie Garbu Tarnogórskiego, zbudowanego z wapieni muszlowych i dolomitów kruszconośnych, w których zalegały złoża galeny (rudy ołowiu z domieszką srebra) i galmanu (rudy cynku). Badania archeologiczne już wcześniej sugerowały, że po rudy ołowiu i srebra sięgano tu około III–IV wieku, jednak najnowsze datowania radiowęglowe przesuwają początki wydobycia jeszcze dalej w przeszłość.
Pierwszym oficjalnym dokumentem historycznym potwierdzającym wydobycie srebra w tym miejscu była bulla papieska z 1136 roku, mówiąca o miejscu w okolicach Bytomia. Jednakże, jak pokazują nowe badania, zorganizowana działalność wydobywcza rozpoczęła się tu na długo przed spisaniem tego dokumentu.
