Prawo: czy za fotografowanie Wawelu przyjdzie płacić?

fot: Andrzej Bęben/ARC

Władze Krakowa chcą przyciągnąć do miasta jak najwięcej gości. W 2014 r. Gród Kraka odwiedziło 10 mln gości z Polski i zagranicy

fot: Andrzej Bęben/ARC

Polska jest przeciwna ograniczaniu prawa do robienia zdjęć budynkom. Polskie prawo w tej dziedzinie nie budzi problemów ani wątpliwości i nie chcemy, by je zawężano - powiedział PAP Karol Kościński z MKiDN. UE rozważa nowe regulacje, które mogą oznaczać u nas zaostrzenie przepisów.

Chodzi o tzw. prawo panoramy, czyli wyjątku od ochrony prawnoautorskiej, który pozwala wykorzystywać zdjęcia np. ogólnodostępnych budynków bez zgody twórców tych budynków i ponoszenia opłat na ich rzecz. Komisja Europejska ma niebawem przedstawić propozycje dotyczące ewentualnych zmian w tej dziedzinie.

- W Polsce ten wyjątek jest ukształtowany bardzo szeroko. Każdy może sobie robić zdjęcia budynków czy rzeźb w przestrzeni publicznej i wykorzystywać je zarówno komercyjnie, jak i niekomercyjnie. Sprawa ta nie budzi u nas żadnych kontrowersji. Jeżeli w UE pojawią się pomysły zawężania tego wyjątku, to będziemy przeciwko temu oponować - zaznaczył Karol Kościński, dyrektor Departamentu Własności Intelektualnej i Mediów MKiDN.

Według polskiego prawa można wykorzystać zdjęcia wszystkich obiektów, które znajdują się w przestrzeni publicznej, czyli w parkach, na placach, na ulicach. Dotyczy to zarówno znanych budynków publicznych, prywatnych domów (o ile nie narusza się prawa do prywatności), jak i rzeźb czy graffiti. Nie trzeba ponosić w związku z tym żadnych opłat ani pytać nikogo o zgodę. Polskie prawo nie różnicuje przy tym, czy cel tej działalności jest niekomercyjny (np. gdy ktoś chce sobie wrzucić zdjęcia na swoją prywatną stronę) czy też komercyjny. Ponadto jednakowo traktowane są zdjęcia wykorzystywane w publikacjach tradycyjnych i w internecie.

Jednak tego typu regulacje nie są unijnym standardem. Oprócz Polski podobne uregulowania obowiązują także w Hiszpanii, Portugalii, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii, Niemczech, Czechach, Chorwacji, Słowacji i Węgrzech. Ale już np. w Finlandii, Danii i Norwegii na wykorzystanie zdjęć np. rzeźb jest potrzebna zgoda ich twórców. Z kolei w krajach bałtyckich, Islandii oraz Słowenii zdjęcia można wykorzystywać tylko w celach niekomercyjnych. Chodzi o sytuacje, w których nie wygasły jeszcze prawa autorskie twórców danych obiektów, co następuje 70 lat po ich śmierci.

Z kolei we Francji, Belgii, Włoszech, Grecji i Szwecji w ogóle nie obowiązuje wolność panoramy. Jeśli budynek nie jest stary i prawa autorskie do niego nie wygasły - trzeba prosić o zgodę na wykorzystanie jego wizerunku.

KE rozważa obecnie wprowadzenie obligatoryjnego wyjątku dotyczącego prawa panoramy, który według wstępnych propozycji miałby dotyczyć tylko niekomercyjnego wykorzystania zdjęć. O ile więc dla Włochów czy Szwedów oznaczałoby to liberalizację prawa, to w wypadku Polski mogłoby oznaczać jego zaostrzenie.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Analiza incydentów w sektorze energetycznym i wydobywczym budzi niepokój

W górnictwie i energetyce utrata kontroli nad procesami przemysłowymi bezpośrednio zagraża bezpieczeństwu publicznemu i życiu pracowników oraz okolicznych mieszkańców – ostrzegają autorzy raportu „Odporność cyfrowa sektorów: surowcowego, wydobywczego oraz energetycznego”.

Jak inwestować w złoto? Poznaj aspekty, które warto wziąć pod uwagę

Dla wielu Polaków złoto to jeden z najpopularniejszych sposobów zabezpieczania oszczędności przed inflacją i zawirowaniami światowej gospodarki. Sposobów na inwestowanie w ten kruszec jest wiele - fizyczny zakup monet lub sztabek, akcje przedsiębiorstw zajmujących się jego wydobyciem, fundusze ETF, a nawet produkty takie jak CFD. Chociaż wszystkie te rozwiązania są powiązane z ceną tego samego metalu, ich rentowność może znacząco się różnić. Różne mogą być także mechanizmy osiągania zysku (lub straty), ponieważ część z nich można także wykorzystać do gry na spadki cen złota.

Tomasz Zjawiony: To małe i średnie firmy utrzymują górniczych gigantów. Zbyt szybka transformacja na Śląsku uderzy w pół miliona ludzi

– Pojawia się coraz więcej zagranicznych funduszy inwestycyjnych, które chcą przejmować polskie firmy okołogórnicze. Gdy pytam o ich motywację, odpowiadają wprost: „Stać nas na to, by przeczekać 2-3 lata do momentu, kiedy Unia zrozumie, że węgiel i górnictwo są niezbędne - my będziemy na tym zarabiać”. Prywatnego sektora firm okołogórniczych nie stać na kilkuletnie czekanie i to jest najbardziej bolesne – mówi Tomasz Zjawiony, prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach, organizatora EKMSP - Business Hub Edition.

Przedsiębiorco, dołącz do Konferencji Gospodarczej! Trwają zapisy

Już 26 listopada 2026 r. od godz. 13.30 w wyjątkowej, zrewitalizowanej przestrzeni Instytutu Dziedzictwa i Dialogu – Łaźni Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju odbędzie się Jastrzębska Konferencja Gospodarcza pn. „W obliczu transformacji regionu”, która zgromadzi przedstawicieli środowisk biznesowych, inwestorów, samorządowców oraz ekspertów związanych z rozwojem przedsiębiorczości w regionie.