W trakcie konferencji wielokrotnie podkreślano fakt, że dziedzictwo pogórnicze nie przetrwa samo, potrzebuje szerokiego wsparcia

Uczestników obrad powitali w Tarnowskich Górach: Arkadiusz Czech, burmistrz miasta oraz Zbigniew Pawlak, prezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej .

Przez pięć dni w Wieliczce i w Tarnowskich Górach obradowali uczestnicy III Międzynarodowej Konferencji Muzeów Górniczych i Skansenów Podziemnych (ICMUM 2026). Tematem przewodnim było "Dziedzictwo górnicze w szybko zmieniającym się świecie". W trakcie konferencji wielokrotnie podkreślano fakt, że to dziedzictwo nie przetrwa samo, potrzebuje szerokiego wsparcia.

Zarówno w Wieliczce jak i w Tarnowskich Górach są zabytki związane z górnictwem,  wpisane na Listę UNESCO. To Muzeum Żup Krakowskich oraz zabytkowa Kopalnia Srebra. Wyboru tych dwóch ośrodków nie dokonano zatem w sposób przypadkowy, a tematów do omówienia było wiele. Przedstawiciele regionów, w których działają obecnie górnicze skanseny i muzea z Europy, Azji, Australii i obu Ameryk, reprezentowali różne dziedziny tego przemysłu – od soli i węgla, przez kruszce, po gaz ropę naftową. Wszyscy byli zgodni co do tego, że skuteczna transformacja kopalni w obiekt muzealny wymaga podjęcia odpowiednich działań jeszcze na etapie aktywnej eksploatacji złóż.

Wielokrotnie też podkreślano fakt, że dziedzictwo pogórnicze nie przetrwa samo. Potrzebne jest do tego społeczna wola, chęć pielęgnowania tradycji, praca wolontariuszy, muzealników i środki finansowe. Niezbędne jest też innowacyjne podejście do organizacji tego rodzaju przedsięwzięć. Dziś sam przewodnik, choć wciąż bardzo potrzebny, już nie wystarczy, aby przekazać wiedzę historyczną, zwłaszcza młodemu odbiorcy rozmiłowanemu w wirtualnej rzeczywistości i na bieżąco korzystającemu z internetu. 

- Zejście do sztolni to doświadczenie, którego nie sposób zapomnieć. Małe, kilkuosobowe łodzie, migoczące światła lamp i cienie odbijające się od wody tworzą niepowtarzalny klimat. Trasa turystyczna liczy sześćset metrów i łączy dwa dawne szyby sztolniowe Ewa i Sylwester. Dzisiaj światła LED, dźwięki wody, multimedialne projekcje i opowieści przewodnika tworzą spektakl, w którym uczestniczy czują się jak w podróży w czasie. To pokazuje, że historia nie musi być zamknięta w gablotach. Może pulsować życiem i emocjami. Ale sztolnia to nie tylko niezapomniany przepływ łodziami, to także nowe atrakcje - przekonywał Łukasz Stera ze SMZT.

O widowiskowych projekcjach mówił nam także Jan Godłowski, dyrektor Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka:

- Prezentujemy na ociosie film, pokazujący pracę koni przy kieracie. Ludziom dziś trudno jest zrozumieć, jak się to odbywało, w jaki sposób te konie schodziły do kopalni i jak wyglądało ich życie tam, na dole, gdzie miały tam swoje stajnie. Film robi na zwiedzających rzeczywiście bardzo duże wrażenie. Dysponujemy ponadto różnymi scenariuszami oświetlenia. Multimedia wykorzystujemy po to, żeby podkreślić te elementy, na które szczególnie warto spojrzeć – podkreślił Jan Godłowski. 

Przyznał, że konferencja jest znakomitą okazją do promocji polskiego dziedzictwa górniczego na całym świecie.

- W roku pięćsetlecia Tarnowskich Gór, naszego miasta, być jednym z gospodarzy wydarzenia tej wagi, to wielka nobilitacja. Taka wymiana doświadczeń o tym w jaki sposób pielęgnować górnicze tradycje i wzajemnie się poznawać, to świetny pomysł – przyznał Zbigniew Pawlak, prezes zarządu Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

ICMUM to prawdopodobnie największa na świecie międzynarodowa konferencja muzeów górnictwa. Sprzyja integracji międzynarodowego środowiska muzealników, gromadzi menedżerów dużych obiektów turystycznych oraz przedstawicieli mniejszych ośrodków zajmujących się rewitalizacją lokalnego dziedzictwa. W br. była doskonałą okazją do promocji naszych obiektów muzealnych związanych z górnictwem. Współorganizatorami ICMUM 2026 byli: Kopalnia Soli Wieliczka oraz Burmistrz Miasta Tarnowskie Góry. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezes Wyższego Urzędu Górniczego. Konferencji towarzyszyła wystawa „Święta Barbaro, módl się za nami. Patronka górników w kolekcji Fernando de Mello Mendesa oraz jego kontynuatorów”. W trakcie obrad w Tarnogórskim Centrum Kultury Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego w Bytomiu zaprezentowała także swoją wystawę dawnego i współczesnego sprzętu ratowniczego.