fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Są pomysły zagospodarowania infrastruktury po kopalniach węgla kamiennego. Naukowcy z Politechniki Śląskiej w Gliwicach realizują projekt, którego celem jest magazynowanie energii w sprężonych gazach, zwłaszcza w powietrzu lub dwutlenku węgla w pogórniczych szybach. W krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej powstała grupa badawcza zajmująca się przygotowaniem i prowadzeniem procesów transformacji energetycznej energochłonnych zakładów przemysłowych, ze szczególnym ukierunkowaniem na kopalnie węgla kamiennego. Szyby zlikwidowanych kopalń mają posłużyć magazynowaniu energii. Powstał nawet projekt, który mógłby zostać zaimplementowany w kopalni Bobrek w Bytomiu, która niebawem przestanie fedrować.
Zapewnienie pełnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii jest możliwe jedynie w przypadku uruchomienia w systemie elektroenergetycznym magazynów energii o odpowiednio dużej pojemności. Rozwiązanie zaproponowane przez dr. inż. Tomasza Siostrzonka i Jacka Pytla z AGH charakteryzuje się stosunkowo dużą energią zmagazynowaną w pojedynczym szybie. Naukowcy przedstawili koncepcję wykorzystania części szybów kopalń, które w przyszłości będą likwidowane. Według ich obliczeń, sumaryczna energia zmagazynowana w takim systemie przekracza 2 GWh przy instalacji grawitacyjnych magazynów w 100 szybach. Dla porównania, ESP Solina-Myczkowce pozwala na zmagazynowanie 1,3 GWh.
Ilość energii zgromadzonej w grawitacyjnym magazynie energii zależy od wielkości obciążenia, jakie jest zawieszone na linie i od wysokości na jaką jest masa podnoszona. Obecnie prowadzone są badania nad wykonaniem magazynu grawitacyjnego wykorzystującego jako obciążenie betonowe bloki układane w jedną wysoką konstrukcję lub wykorzystanie do magazynowania szybu kopalnianego. Projekt z betonowymi blokami doczekał się już realizacji praktycznej.
Oczywiście, oprócz energii bardzo ważnym aspektem tego typu rozwiązań jest wysokość nakładów inwestycyjnych oraz kosztów eksploatacji. Dla przykładu sporządzono model finansowy dla proponowanego systemu magazynów energii w szybach, przewidzianej do likwidacji, Kopalni Bobrek w Bytomiu. Przy przyjętych, bardzo ostrożnych założeniach wykazano, że układ może być opłacalny pod względem kosztowym, a jego okres eksploatacji zakładany jest na 40 lat.
