Najpóźniej za cztery lata teren po kopalni Sosnowica powinien być całkowicie zrekultywowany

Fragment nieczynnego wyrobiska na terenie Nadleśnictwa Zagnańsk

Kopalnia czerwonego piaskowca Sosnowica w Górach Świętokrzyskich powoli przechodzi do historii. Półtora roku temu rozwiązana została umowa pomiędzy przedsiębiorcą prowadzącym tam wydobycie a Lasami Państwowymi. Najpóźniej za cztery lata teren pokopalniany powinien być całkowicie zrekultywowany. Był to przedostatni czynny zakład górniczy na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa Zagnańsk.

Złoże potocznie nazywane Sosnowica znajduje się przy drodze Zagnańsk-Kielce. Obecnie na terenie kopalni nie prowadzi się już jego wydobycia. W dniu 19 maja 2020 r. wydana została przez Starostwo Powiatowe w Kielcach decyzja, która określiła leśny kierunek rekultywacji. Ma być ona przeprowadzona być w terminie do 5 lat od czasu zakończenia eksploatacji.

- W chwili obecnej teren nie podlega dzierżawie. Umowa dzierżawna została przez nadleśnictwo rozwiązana z dotychczasowym dzierżawcą to jest Przedsiębiorstwem Usługowo-Handlowym Sosnowica z dniem 31 marca 2020 r. Tak więc grunt jest w zarządzie nadleśnictwa. Natomiast dotychczasowy dzierżawca przeprowadził prace mające na celu jego zabezpieczenie wyrobiska górniczego do czasu przeprowadzenia prac rekultywacyjnych. Prace te wynikały z decyzji Starosty Kieleckiego znak: RO.III.6522.45.2020 z dnia 19 października 2020 r. Ich wykonanie potwierdza protokół z kontroli z  października 2021 r. W kontroli uczestniczyła m.in. geolog powiatowy Agata Spiżewska - relacjonuje Paweł Kowalczyk, zastępca nadleśniczego w Nadleśnictwie Zagnańsk.

Umowa dzierżawna z Przedsiębiorstwem Usługowo-Handlowym Sosnowica zawarta została 10 listopada 1998 r. Teren, na którym znajdowała się kopalnia, pozostawał więc w gestii przedsiębiorcy górniczego ponad dwadzieścia lat.

Zgodnie ze wspomnianą już decyzją Starostwa Powiatowego w Kielcach z 19 maja 2020 r. to Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe Sosnowica  jest zobowiązane do wykonania rekultywacji. W decyzji tej zapisano m.in.: „W ramach rekultywacji gruntów i ich zagospodarowania planowane jest: oczyszczenie skarp ze zwisów i rumoszu skalnego, na powierzchnie poziome (półki oraz dno wyrobiska) zostanie nawieziona ziemia z hałd nadkładu i przerostów znad złoża, a następnie ziemia urodzajna i humus. Po wytworzeniu warstwy gleby wykonane zostaną nasadzenia gatunkami drzew leśnych (dostosowanymi do siedliska). Powierzchnie pionowe wyrobiska pozostaną do naturalnej sukcesji.”.

Przedsiębiorstwo w 2020 r. wystąpiło z wnioskiem do kieleckiego starostwa o uznanie zakończenia rekultywacji na powierzchni 0,38 ha. Po dokonaniu kontroli przez przedstawicieli Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu, Nadleśnictwa Zagnańsk oraz Starostwa Powiatowego w Kielcach uznano rekultywację za zakończona na powierzchni 0,06 ha. Potwierdza to decyzja kieleckiego starostwa wydana 27 lipca 2020 r. Tak więc prace rekultywacyjne będą jeszcze prowadzone w najbliższych 3 lub 4 latach.

W sukurs dawnemu użytkownikowi kopalni przychodzi przyroda, która samoistnie zaczęła wprowadzać się na teren wyrobiska.

- Sukcesja naturalna występuje w wyrobisku górniczym. To właśnie dzięki jej pojawieniu, rekultywację uznano za zakończoną na powierzchni 0,06 ha. Uważam również, iż w przyszłości zapewne w dalszym ciągu będzie się ona pojawiała. Przecież wyrobisko górnicze z każdej strony otaczają lasy - dodaje Paweł Kowalczyk.

Po rozpoczętej likwidacji kopalni Sosnowica, ostatnim czynnym zakładem górniczym prowadzącym wydobycie na gruntach Nadleśnictwa Zagnańsk, pozostaje PCC Silicium we wsi Zagórze. Zakład ten prowadzi wydobycie piaskowców kwarcytowych. W przeszłości na tym terenie funkcjonowała jeszcze inna kopalnia odkrywkowa. Jej pozostałością jest zalane wyrobisko w rezerwacie Barcza.