Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach ma zostać połączone z Muzeum Górnośląskim w Bytomiu

Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach

Dlaczego województwo przejmuje muzeum?

Muzeum Powstań Śląskich, mieszczące się przy ul. Wiktora Polaka 1 w Świętochłowicach, współprowadzone jest na podstawie umowy z 23 lipca 2020 r. Jego głównym zadaniem jest popularyzacja wiedzy o Powstaniach Śląskich za pomocą oryginalnych eksponatów, replik i reprodukcji.

Rada Miejska w Świętochłowicach 31 sierpnia 2026 r. zgodziła się na rozwiązanie umowy o współprowadzeniu instytucji i upoważniła prezydenta miasta do działań zmierzających do przekazania muzeum województwu. Władze Świętochłowic poinformowały o tym Urząd Marszałkowski 7 września.

Województwo argumentuje, że przejęcie pełnej odpowiedzialności organizacyjnej jest konieczne, aby zapobiec likwidacji placówki i zachować jej dorobek. Samorząd województwa od 2022 r. przekazuje muzeum większą część dotacji podmiotowej niż gmina: w 2022 r. było to 64 proc., w 2023 r. 72 proc., w 2024 i 2025 r. po 70 proc., a w 2026 r. planowane jest 69 proc. łącznej dotacji od obu organizatorów.

Docelowe połączenie z Bytomiem

Przejęcie muzeum przez województwo ma być pierwszym etapem szerszej konsolidacji. Docelowo Muzeum Powstań Śląskich ma zostać połączone z Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, które jest wojewódzką instytucją kultury organizowaną przez samorząd województwa.

– Gdy staniemy się głównym organizatorem dla Muzeum Powstań Śląskich, przystąpimy do jego włączenia do Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, bo zakres ich badań i działań praktycznie jest tożsamy – powiedziała Joanna Bojczuk, wicemarszałek woj. śląskiego.

Zdaniem województwa połączenie obu placówek pozwoli stworzyć spójniejszą ofertę muzealną. Muzeum Górnośląskie posiada bogate archiwalia i ikonografię związaną z Powstaniami Śląskimi i plebiscytem, a świętochłowicka instytucja oferuje nowoczesną, multimedialną i narracyjną przestrzeń wystawienniczą.

Konsolidacja ma również przynieść oszczędności w obszarach takich jak kadry i płace, księgowość, zamówienia publiczne czy promocja. Zaoszczędzone środki województwo chce przeznaczać na działalność statutową, konserwatorską i edukacyjną.

Kolejne kroki

Uchwała sejmiku nie oznacza jeszcze automatycznego przejęcia muzeum. Najpierw strony mają zawrzeć aneks do obecnej umowy, aby skrócić trzyletni okres wypowiedzenia, oraz porozumienie określające rozliczenie zobowiązań i wierzytelności oraz wskazujące nowego organizatora.

Od dnia podpisania porozumienia rejestr Muzeum Powstań Śląskich ma być prowadzony przez Województwo Śląskie. Następnie Zarząd Województwa Śląskiego ma przyjąć projekt nowego statutu placówki i przesłać go do uzgodnienia Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego.