Krajobraz powęglowy nową szansą dla naszego regionu

Ponad 100 osób uczestniczyło w Międzynarodowej Konferencji pt. „Krajobraz zbudowany na węglu. Intelektualna i artystyczna perspektywa różnorodności krajobrazów w regionach poprzemysłowych”, która pod medialnym patronatem „Trybuny Górniczej” odbyła się w Katowicach w dniach 14 i 15 maja.

Była ona jednym z efektów międzynarodowego projektu COAL Unii Europejskiej Kultura 2007–2013, realizowanego przez Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach, Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach, Musee d’Histoire Naturelle et Ethnographique w Lille (Francja) oraz Stiftung Industriedenkmalpflege und Geschichtskultur w Dortmundzie (Niemcy).

– Najcenniejszym elementem tego projektu są takie właśnie spotkania, możliwość wymiany poglądów i doświadczeń, inspiracja do poszukiwani własnych rozwiązań problemów występujących w regionach o podobnej, gospodarczej przeszłości — powiedział „TG” Jan Skowronek, dyrektor Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach.

Plastyczne wypowiedzi i debata

Kilkunastu artystów z regionów uczestniczących w projekcie COAL, po trzech studialnych podróżach przygotowało plastyczne wypowiedzi, które są prezentowane w Polsce, Francji i Niemczech. Zarówno z tych artystycznych wizji, jak i również z katowickiej debaty wynika, że poprzemysłowe regiony mają szanse na zrównoważony rozwój. Jeżeli się jej nie wykorzysta, to nastąpi ich degradacja. COAL czyli w tłumaczeniu: Od karbonu do krajobrazu postindustrialnego, to prezentacja zmian zachodzących w starych regionach przemysłowych Europy – Nord-Pas de Calais, Zagłębia Ruhry i Górnego Śląska. Dawne francuskie zagłębie węglowe Nord-Pas de Calais prawdopodobnie wkrótce zostanie wpisane na światową listę dziedzictwa UNESCO.

— We Flandrii przygoda z górnictwem węglowym trwała 236 lat. Efektem tego jest to, że mamy dziś pięć poziomów wód podziemnych. Gdybyśmy przestali pompować wodę, to 300 tysięcy ludzi straciłoby dach nad głową. Musimy szukać odpowiedzi na pytanie, jaki rodzaj krajobrazu chcemy mieć za trzydzieści lub trzysta lat — wyjaśniał prof. Francis Meilliez z Uniwersytetu Lille (Francja).

Należy rewitalizować

Przestrzeń jest ograniczona i choćby z tego powodu należy rewitalizować regiony poprzemysłowe. Wielokrotne wykorzystanie obiektów niepotrzebnych już przemysłowi służy przyrodzie, oszczędza tereny zielone. Ma także znaczenie gospodarcze, społeczne, przestrzenne.

– W ramach opracowanego Wojewódzkiego Programu Przekształceń Terenów Poprzemysłowych i Zdegradowanych dla województwa śląskiego został stworzony system waloryzacji pod kątem ich potencjału dla realizacji różnych funkcji. Jest to wsparcie dla samorządów w gospodarowaniu terenami w celu ich wtórnego wykorzystania — mówiła dr Anna Starzewska-Sikorska z Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych.