fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
Spółka Restrukturyzacji Kopalń kolejny raz wychodzi naprzeciw potrzeb samorządów. Tym razem SRK przekaże nieodpłatnie Bytomiowi 12 ha terenów po kopalni Centrum. Na tym obszarze ma powstać akcelerator biznesowy, czyli nowoczesne centrum kreatywności, innowacyjności oraz przedsiębiorczości. Wcześniej spółka podpisała z władzami Rudy Śląskiej list intencyjny w sprawie zagospodarowania ok. 65 hektarów terenów po kopalni Pokój. Był to swego rodzaju prezent na 65-lecie tego górniczego miasta.
W Urzędzie Miejskim w Bytomiu 3 lipca podpisano trójstronne porozumienie, regulujące warunki współpracy SRK, miasta i Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w realizacji projektu. Strony reprezentowali Jarosław Wieszołek, prezes SRK, Mariusz Wołosz, prezydent Bytomia, Rafał Żelazny, prezes KSSE, oraz Jacek Brzezinka, zastępca prezesa KSSE. Prezydent w czasie rozmów z dziennikarzami podkreślał, że przedsięwzięcie to – co jest bardzo istotne – ma już zapewnione finansowanie.
– Chcemy być bardzo aktywnym uczestnikiem transformacji w regionie, po to, żeby nasze tereny stały się prorozwojowe, żeby służyły realizacji nowych projektów. To możliwość przede wszystkim dla firm sektora MŚP, który jest podstawą gospodarki krajowej i regionalnej. Przyczynimy się w ten sposób także do stworzenia nowych miejsc pracy, a w dodatku uda się nam przy tym zachować sporą część dziedzictwa – historii, kultury i architektury pogórniczej – mówi Jarosław Wieszołek, prezes SRK.
SRK jako donator pogórniczego majątku ma do odegrania najistotniejszą rolę w sprawiedliwej transformacji regionalnej. Wspieranie lokalnych samorządów przez SRK jako donatora terenów, obiektów i infrastruktury poprzemysłowej, tworzy dźwignię rozwoju pogórniczych terenów.
– Bytom to miasto otwarte na biznes. Ze swoim strategicznym położeniem, dobrze rozwiniętą miejską infrastrukturą i terenami inwestycyjnymi mamy ogromny potencjał gospodarczy, który wykorzystują kolejni przedsiębiorcy. Wciąż jednak mierzymy się ze skutkami restrukturyzacji górnictwa, dlatego projekty związane z zagospodarowaniem poprzemysłowych terenów w newralgicznych punktach miasta, takich jak te po byłej KWK Centrum, są dla nas bardzo ważne i pokładamy w nich duże nadzieje – dodaje Mariusz Wołosz, prezydent Bytomia.
Podobny projekt powstał już w Żorach. Akcelerator biznesowy KSSENON to centrum kreatywności, innowacyjności oraz przedsiębiorczości. W ramach projektu wybudowano kompleks 4 obiektów z powierzchnią na wynajem, łączących funkcje przemysłowe – małe hale przemysłowe z zapleczem, skierowane głównie do mikro- i małych przedsiębiorstw oraz zróżnicowane funkcje nieprzemysłowe – biurowe i usługowe. Inwestycja została zrealizowana przez Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną, która jest również operatorem akceleratora.
– Jednak, żeby powstał podobny akcelerator w Bytomiu, niezbędna jest nasza ścisła współpraca z władzami miasta w wielu obszarach. Po pierwsze, zapewnienie przez miasto Bytom niezbędnej infrastruktury technicznej dla uruchomienia aktywności gospodarczej w tym obszarze. Po drugie, identyfikacja potencjalnych specjalizacji, na które samorząd Bytomia chce postawić szczególny nacisk w kontekście realizacji tego projektu. I po trzecie, konieczne jest także wypracowanie z miastem Bytom odpowiedniego modelu biznesowego umożliwiającego osiągnięcie rentowności projektu akceleratora biznesowego. Poza tym nasza spółka musi uzyskać niezbędne zgody korporacyjne, aby móc podjąć stosowne działania w tym projekcie. Krótko mówiąc, przed nami jeszcze wiele wyzwań i trudnych decyzji. Mamy nadzieję, że wspólnie z miastem Bytom osiągniemy sukces, choć mamy również świadomość złożoności przedsięwzięcia i ryzyk, które mu towarzyszą – wyjaśnia Rafał Żelazny, prezes KSSE.
Historia Kopalni Węgla Kamiennego Centrum sięga 1879 r., kiedy po zakończeniu wydobycia rud cynku i ołowiu w kopalni Teresa, ruszyło fedrowanie węgla. Oficjalnie powstała dwa lata później pod nazwą Vereinigte Karsten-Centrum. Stworzyło ją kilka kopalń i pól górniczych. Od 1945 r. kopalnię przemianowano na Karsten-Zentrum. Od lipca 1950 r. do maja 1990 r. kopalnia funkcjonowała jako KWK Dymitrow. Wówczas załoga kopalni zdecydowała w referendum o przywróceniu nazwy Centrum. Później zmieniały się jej struktury. W 2015 r., po rozdzieleniu z KWK Bobrek, trafiła do Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Proces likwidacji kopalni Centrum zakończył się 31 grudnia 2023 r., a część niezbędnej infrastruktury rozpoczęła funkcjonowanie jako Pompownia Stacjonarna Centrum, pozostając w strukturach SRK (Centralny Zakład Odwadniania Kopalń). Pełni kluczową rolę w zabezpieczaniu niecki bytomskiej.
Obecnie w strukturach CZOK znajduje się 18 pompowni w 19 lokalizacjach. Na tę liczbę składa się 7 pompowni głębinowych (funkcjonujących na bazie szybu zlikwidowanej kopalni, który został przystosowany do pompowania wody) oraz 11 stacjonarnych (wykorzystujących uproszczoną infrastrukturę dołową zlikwidowanej kopalni). Pompownie należące do SRK rocznie wypompowują ok. 91 mln m sześc. wody. Część wody (ok. 3 proc.) sprzedawana jest podmiotom gospodarczym do celów przemysłowych i technologicznych. Pozostała jest odprowadzana do cieków powierzchniowych.
