fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Nad narzędziem sztucznej inteligencji, które ma analizować historyczne dokumenty kopalń, pracuje Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu (MGW). Projekt, wsparty z programu Next Generation EU, to kontynuacja przedsięwzięć digitalizacji archiwów i obiektów.
O nowym projekcie, łączącym sztuczną inteligencję z historycznymi zasobami kopalń, muzeum poinformowało na swoim facebookowym profilu. Narzędzie ma wspierać badania naukowe i działania edukacyjne w zakresie historii górnictwa w woj. śląskim.
“Dzięki nowemu narzędziu AI, dokumenty z naszego regionu będą automatycznie analizowane i katalogowane, co znacząco ułatwi zarządzanie zasobami muzealnymi i zwiększy ich dostępność dla wszystkich zainteresowanych historią górnictwa na Śląsku“ - wyjaśnili przedstawiciele placówki.
Dzięki rozwiązaniu muzeum ma zyskać: możliwość nowoczesnego segregowania i łączenia dokumentów w powiązane tematycznie grupy, co powinno sprzyjać odkrywaniu historycznych związków i szerszych kontekstów, a także szybszy i szerszy dostęp do zasobów dla badaczy, edukatorów i szerokiej publiczności.
“Obecnie realizujemy pierwszą fazę projektu, która pozwoli nam nauczyć model AI pracować na zeskanowanych materiałach z kopalń. Współpracujemy ściśle z ekspertami z branży technologicznej, tworząc most między sektorem kultury, a technologią“ - zobrazowali zabrzańscy muzealnicy.
W poprzednich latach MGW podjęło różne projekty digitalizacji dziedzictwa górniczego - dokumentacji likwidowanych zakładów i wyrobisk z urządzeniami. Ostatnie takie przedsięwzięcie ogłoszono wiosną ub. roku, wraz z deklaracją wsparcia kwotą 85 mln zł w formie obligacji Skarbu Państwa.
Władze muzeum przypominały wówczas, że restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego ma miejsce w Polsce od ok. 1990 r. Wtedy funkcjonowały w kraju 63 kopalnie z wydobyciem, siedem kopalń było w likwidacji, a jedna w budowie. Sektor zatrudniał wówczas ponad 400 tys. osób. Dzisiaj pozostało 19 kopalń węglowych, zatrudnienie w branży to niespełna 75 tys. osób. Zgodnie z umową społeczną z 2021 r., restrukturyzacja sektora węglowego w Polsce ma potrwać do 2049 r., kiedy ma zostać zlikwidowana ostatnia kopalnia węgla kamiennego.
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu to największy i najpopularniejszy górniczy kompleks turystyczny w Polsce, w którego skład wchodzą m.in. Kopalnia Guido i Sztolnia Królowa Luiza. Muzeum oferuje najgłębiej położone w kraju trasy turystyczne, przejażdżkę podwieszaną kolejką, podziemny spływ łodziami czy urządzone w monumentalnej wieży ciśnień Carboneum: popularyzatorsko-naukową wystawę o węglu.
Obecnie MGW współprowadzą Urząd Miasta Zabrze oraz Urząd Marszałkowski Woj. Śląskiego. Od 1 stycznia 2025 r. samorząd regionu ma pozostać jedynym organizatorem - wobec kłopotów finansowych miasta. MGW jest koordynatorem działającego w regionie Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego, a także corocznego święta szlaku pod nazwą “Industriada“, które jest też świętem całego regionu.
