Nowelizacja ustawy górniczej weszła w życie. Ile osób skorzysta z jednorazowych odpraw?

1 stycznia 2026 roku weszła nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Dzięki niej spółki górnicze mogą uruchomić osłony socjalne dla pracowników, którzy zechcą dobrowolnie odejść z branży.

Nowelizacja umożliwi m.in. finansowanie świadczeń dla pracowników kopalń, którzy zdecydują się odejść z branży. Zaplanowano 5-letnie urlopy dla górników pracujących pod ziemią i 4-letnie urlopy dla pracowników przeróbki mechanicznej węgla (80 proc. wynagrodzenia obliczanego jak za urlop wypoczynkowy, bez obowiązku wykonywania pracy). Pozostali pracownicy będą mogli skorzystać przy odejściu z pracy z jednorazowej odprawy pieniężnej w wysokości 170 tys. zł netto.

Osłonami socjalnymi objęci pracownicy Polskiej Grupy Górniczej, Południowego Koncernu Węglowego, Węglokoksu Kraj, Jastrzębskiej Spółki Węglowej i w przyszłości LW Bogdanki. 

Według szacunkowych, przybliżonych ocen zawartych w tzw. ocenie skutków regulacji, dołączonej do uzasadnienia projektu ustawy, spośród około 44 tys. pracowników PGG, PKW i Węglokoksu Kraj z urlopu górniczego skorzysta od przyszłego roku 3,5 tys. osób, a z urlopu dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla 240 osób. W przypadku JSW oszacowano, że urlopy górnicze obejmą 3 tys. osób, a urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla 103 osoby (przy zatrudnieniu ponad 32 tys. osób na koniec 2024 r).

Urlopy górnicze i jednorazowe odprawy. Duże zainteresowanie w PGG i JSW

- Po przyjęciu ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, niezwłocznie przystąpimy do realizacji planu dobrowolnych odejść. Pracujemy wespół z ZUS-em, bo to jest też ogrom pracy po stronie tej instytucji, dokumenty są tam przekazywane. Prace trwają od początku listopada - mówił Bogusław Oleksy, p.o. prezesa zarządu JSW podczas konferencji wynikowej, która miała miejsce pod koniec listopada.

- Przygotowaliśmy wśród pracowników ankietę, która miała na celu zbadanie percepcji, jeśli chodzi o skorzystanie z tych dwóch instrumentów zawartych w ustawie. Ku naszemu zaskoczeniu, pomimo liczby uprawnionych osób (do urlopów górniczych – przyp. Red.), czyli ponad 3100 osób wyznaczonych przez dział HR, to chętnych zgłosiło się ponad 6 tys. To pokazuje, że z tego procesu chciałoby skorzystać więcej osób – podkreślał prezes Oleksy. - Jeśli chodzi o JOP, to na naszą ankietę odpowiedziało blisko 700 osób. Wobec tego ta wielkość wypełniałaby poziom zawarty w ustawie, to nie jest zaskoczenie. Pracujemy nad tym, by zwiększyć liczbę tych osób. Po uruchomieniu porozumienia o ograniczeniu gwarancji zatrudnienia, liczba osób zainteresowanych odejściami będzie większa – tłumaczył Bogusław Oleksy.

Z kolei Łukasz Deja, prezes PGG, w rozmowie z netTG.pl, przyznał niedawno, że z osłon socjalnych skorzysta ok. 3600 pracowników spółki, z czego ok. 1000 z nich sięgnie po jednorazowe odprawy pieniężne. - Uprawnionych pracowników jest zdecydowanie więcej, zwłaszcza jeśli chodzi o urlopy górnicze czy przeróbkarskie, niemniej jednak środki finansowe na ten cel są ograniczone, a trzeba pamiętać również o tym, że uszczuplenie załogi kopalni nie może doprowadzić do zaburzenia jej normalnego funkcjonowania i zmniejszenia poziomu bezpieczeństwa - podkreślał Łukasz Deja.