Region: nowe życie robotniczej kolonii Zandka w Zabrzu

Przy wsparciu środków UE samorząd Zabrza zamierza kontynuować rewitalizację zabytkowego osiedla robotniczego Zandka. W dawnej gazowni powstanie Centrum Usług Społecznych, planowane są termomodernizacje i podłączenia do sieci grzewczej, porządkowana będzie zieleń.

Przygotowując trzy lata temu program działań rewitalizacyjnych dla Zandki, pod kątem dostępnych obecnie funduszy unijnych, zabrzańscy samorządowcy założyli m.in. liczne działania społeczne.

Część tych działań ma opierać się na działalności Centrum Usług Społecznych - w zaadaptowanym na cele społeczno-kulturalne zespole budynków dawnej gazowni przy ul. Stalmacha. Umowę na dofinansowanie kwotą ok. 7,6 mln zł tego trwającego od stycznia br. przedsięwzięcia o wartości niespełna 8 mln zł miasto podpisało z końcem 2017 r.

Dla rodzin i aktywności lokalnej
Ten projekt infrastrukturalny uzupełniają unijne projekty związane m.in. z funkcjonowaniem Centrum Wsparcia Rodziny (za 3,3 mln zł, przy 3,1 mln zł dotacji unijnej), uruchomieniem w dzielnicy programu aktywności lokalnej (za 2,1 mln zł, przy wnioskowanej dotacji niespełna 2 mln zł), a także wsparciem dla bezrobotnych czy dotacjami na działalność gospodarczą.

Na terenie Zandki zrealizowane zostaną też prace w dwóch obiektach z dziesięciu, przewidzianych w projekcie "Kompleksowa termomodernizacja budynków użyteczności publicznej na terenie Zabrza" (za 22,4 mln zł, przy wsparciu łącznie 15 mln zł z UE). Obejmą zespół szkolno-przedszkolny przy ul. Cmentarnej oraz salę gimnastyczną.

Termomodernizacja i ciepło z sieci
W kolejnych latach miasto planuje również termomodernizację budynków mieszkalnych przy ul. Tomeczka (etapami, do 2022 r.), a także podłączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Do jesieni 2020 r. w I etapie przedsięwzięcia podłączonych do sieci ma zostać 9 budynków przy ul. Bytomskiej, Krakusa oraz Stalmacha (za 4,4 mln zł, w tym 3 mln zł z UE). Doprowadzenie sieci umożliwi też przyłączenie począwszy od 2019 r. kolejnych 9 budynków: przy ul. Stalmacha oraz Tomeczka.

Nowa zieleń w 21 miejscach
Zandkę obejmuje także miejski program poprawy jakości terenów zielonych za ponad 8,4 mln zł, do którego miasto dostało 7,2 mln zł unijnego wsparcia. Obejmuje on łącznie 21 lokalizacji. W dzielnicy porządkowane mają być tereny przy różnych odcinkach ul. Cmentarnej.

Sandkolonie, czyli kolonia przy kopalni piasku
Zandka to tzw. osiedle patronackie wybudowane dla pracowników dawnej huty należącej do arystokratycznego rodu Donnersmarcków. Nazwa pochodzi od niemieckiej historycznej nazwy Sandkolonie (Kolonia Piaskowa), która z kolei nawiązuje do dawnego pobliskiego wyrobiska piasku.

Znajduje się tam ok. 40 kilkurodzinnych budynków wybudowanych z zastosowaniem muru pruskiego. Zaplanowane wówczas jako luksusowe osiedle powstawało od 1903 r. do lat 20. minionego wieku. W ostatnich latach część budynków Zandki opustoszała i podupadła.