fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
Rada nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach przeznaczyła 2 mln zł na zakup i wysiew ponad 26 tys. ton wapna nawozowego. Pozwoli to na zmniejszenie zakwaszenia 9,9 tys. ha użytkowanych rolniczo gleb w regionie.
Wapnowanie gleb to ważny zabieg agrotechniczny kształtujący odczyn gleby. W Polsce większość uprawianych roślin wymaga gleb lekko kwaśnych o odczynie zbliżonym do obojętnego, tymczasem większość użytkowanych rolniczo gleb należy do kwaśnych i bardzo kwaśnych, stąd konieczność ich okresowego wapnowania.
Realizację zadania zaplanowano do końca 2012 roku. Podstawowym kryterium umożliwiającym skorzystanie z tych środków jest posiadanie na terenie woj. śląskiego gleb rolniczych wymienionych w ekspertyzie naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.
Chodzi o dokument pod nazwą "Opracowanie naukowo-badawcze dotyczące kompleksowego rozwiązania problemu zakwaszania gleb woj. śląskiego spowodowanego przekształceniami antropogenicznymi". Rolnicy ubiegający się o dofinansowanie powinni także mieć aktualny dokument wystawiony przez okręgową stację chemiczno-rolniczą, potwierdzający i ustalający potrzeby ilościowe i jakościowe wapnowania gleb w danym gospodarstwie.
Uzyskanie przez rolników dofinansowania będzie możliwe po podpisaniu indywidualnej umowy cywilnoprawnej ze Śląską Izbą Rolniczą w Katowicach. Będzie ona pośredniczyła w wypłacie ustalonej kwoty wsparcia zakupu wapna nawozowego, przy jednostkowym dofinansowaniu wynoszącym 75 zł do jednej tony czystego składnika nawozowego.
W ubiegłym roku WFOŚiGW w Katowicach, jako jedyny w kraju, uruchomił ponownie wsparcie dla działań związanych z dofinansowaniem wapnowania gleb kwaśnych i skażonych metalami ciężkimi.
Do maja 2007 r. tego rodzaju pomoc ze środków Funduszu była systematycznie realizowana, jednak po wejściu Polski do Unii pomoc krajowa w rolnictwie została wstrzymana. Uznano, że wapnowanie jest typowym zabiegiem agrotechnicznym, a nie związanym z ochroną środowiska.
Dopiero na skutek uzgodnień ministerstw rolnictwa i środowiska stwierdzono, że uzasadnione może być dofinansowanie z funduszy ekologicznych zakupu nawozów wapniowych, o ile działanie to służy ochronie środowiska (tzn. zakwaszenie łączy się z kwaśnymi deszczami lub emisją zanieczyszczeń do atmosfery) i zmierza do przywrócenia stanu gleby do optymalnego poziomu.
Późniejsza ekspertyza naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie wskazała, że główną przyczyną degradacji chemiczno-biologicznej gleb w woj. śląskim są skutki poprzemysłowej działalności człowieka. Stało się to podstawą do podjęcia przez WFOŚiGW w Katowicach decyzji o pomocy finansowej na wapnowanie gleb kwaśnych w regionie.
W ubiegłym roku z tej formy wsparcia skorzystało 491 rolników. Wapnowaniu poddano gleby na obszarze ponad 10,1 tys. hektarów, na których wysiano ok. 26,6 tys. ton wapna w dawkach zalecanych przez okręgowe stacje chemiczno-rolnicze. Całkowita wartość tego przedsięwzięcia sięgnęła blisko 4 mln zł.
