Górnictwo: Opracowano technologię podziemnego magazynowania energii, wykorzystującą siłę grawitacji

OKD najprawdopodobniej stanie się niewypłacalna w połowie maja. Na zdjęciu należąca do spółki kopalnia Darkov

Czeskie, państwowe przedsiębiorstwo DIAMO (odpowiednik polskiej SRK) i brytyjska firma Gravitricity chcą wspólnie podjąć się budowy pierwszego na świecie, grawitacyjnego magazynu energii na dużą skalę w wyrobiskach kopalni Darkov w Karwinie, gdzie 2 lata temu zakończyło się wydobycie węgla. Wesprzeć projekt postanowił sam ambasador Wielkiej Brytanii w Czechach, Matt Field. Przedstawiciel Gravitricity potwierdził, że firma złożyła już wniosek o grant z Europejskiego Funduszu Innowacji.

W ramach projektu Gravitricity opracowano technologię podziemnego magazynowania energii, wykorzystującą siłę grawitacji. Może ona odegrać znaczącą rolę w przejściu Europy na odnawialne źródła energii.

Eksperci przygotowują dokumentację techniczną, na podstawie której bardzo dokładnie ocenione zostaną możliwości, wykonalność, a zwłaszcza warunki instalacji systemu Gravitricity bezpośrednio w warunkach panujących w ruchu Mír 4 tej kopalni.

- Od momentu podpisania memorandum w Ambasadzie Brytyjskiej w Pradze, w lutym tego roku, odbyło się kilka spotkań na terenie kopalni. Musieliśmy sprawdzić wszystkie zagrożenia związane z funkcjonowaniem nowej technologii w kopalni, a jednocześnie zweryfikować oczekiwane parametry, zwłaszcza efektywność energetyczną, efektywność ekonomiczną oraz wszelkie aspekty techniczne i uwarunkowania legislacyjne – powiedział Josef Lazárek, dyrektor zakładu Darkov.

Przedstawiciel Gravitricity potwierdził, że firma złożyła wniosek o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Innowacji. Aby zharmonizować projekt z czeskim prawem górniczym, firma zaangażowała kilka lokalnych firm i rozpoczyna projekt cyfryzacji planowanych operacji.

- Zawód górnika i praca pod ziemią są godne podziwu. Dziękuję za możliwość zobaczenia kopalni. Bardzo doceniam to, że eksperci Gravitricity i firma DIAMO posunęli się naprzód w przygotowaniach do zrealizowania tego unikalnego projektu. Może to być pierwsza instalacja technologii, która będzie miała duże znaczenie dla transformacji energetycznej i stanie się modelowym przykładem współpracy międzynarodowej – powiedział Matt Field odwiedzając Kopalnię Darkov.

System opracowany przez firmę Gravitricity magazynuje energię elektryczną poprzez podnoszenie i opuszczanie ciężarów w szybie. Gdy występuje nadmiar energii elektrycznej, zwykle w nocy, lub gdy pojawia się nadprodukcja energii elektrycznej z elektrowni fotowoltaicznych, wyciągarka podnosi wielotonowy ciężar i opuszcza go w szczycie energetycznym, a generator wytwarza prąd. Charakteryzuje się bardzo szybkim rozruchem. Od zera do pełnej mocy przechodzi w ciągu sekundy, a dostępną moc można regulować prędkością rozruchu. Blok może wyprodukować do 2 MWh energii, a systemy o wielu masach są w stanie przechowywać do 25 MWh energii.

Zasada była testowana w skali mikro w Edynburgu w Szkocji, ale Gravitricity po raz pierwszy chce zainstalować mechanizm w pełnym wymiarzę pod ziemią w kopalni węgla. Wynalazca Peter Fraenkel wpadł na ten pomysł w 2011 r. Kopalnia Darkov może stać się pionierem w tym kierunku. Magazyn energii o mocy 2 MWh mógłby zaopatrywać w energię elektryczną ponad 16 000 gospodarstw domowych!

Opatentowana koncepcja ma potencjał osiągnięcia podobnych lub lepszych wyników w porównaniu z innymi formami magazynowania energii, a tym samym może odegrać ważną rolę w przejściu na gospodarkę bezemisyjną opartą na zasobach odnawialnych, łatwo stabilizując system energetyczny.

Przemawiając podczas podpisywania dokumentów w Ambasadzie Brytyjskiej w Pradze, dyrektor generalny Gravitricity, Charlie Blair, powiedział:

- Świat niskoemisyjny będzie wymagał ogromnych ilości magazynowania energii, a firma Gravitricity opracowała technologię magazynowania energii o długiej żywotności, będącą w stanie dostarczać superszybkie zasilanie, oferując przy tym jedne z najwydajniejszych baterii litowych i przepompowni zbiorników wodnych.

Gravitricity szacuje, że na całym świecie istnieje około 14 000 kopalń, które mogłyby nadawać się do magazynowania energii grawitacyjnej.

Proponowany system, w ramach którego Gravitricity współpracuje nie tylko z DIAMO, ale także z VŠB – Uniwersytetem Technicznym w Ostrawie oraz firma Huisman, może wesprzeć lokalną sieć przesyłową i zapewnić bezpieczeństwo energetyczne regionu. Dla kraju morawsko-śląskiego projekt ten z pewnością stanie się kolejnym impulsem do rozwoju energetyki ze źródeł odnawialnych.

Projekt magazynowania energii ma mieć skalę komercyjną i będzie stanowił podstawę do dalszych projektów i zdobywania doświadczenia, aby w przyszłości systemy mogły być instalowane w innych odpowiednich lokalizacjach.