Energetyka: Z węgla kamiennego pod koniec roku wyprodukowano ponad połowę energii elektrycznej

Krajowe systemy elektroenergetyczne mogą więc stać się wąskim gardłem transformacji

Relatywnie niska produkcja energii elektrycznej z OZE, wysoka z paliw kopalnych – tak wyglądał grudzień 2022 w polskiej elektroenergetyce – informuje Forum Energii w comiesięcznym raporcie.

Dane pokazują, że średniomiesięczny udział OZE w miksie wyniósł 16,8 proc., to wynik na poziomie grudnia 2019 czy 2017 r. Łączna produkcja z węgla kamiennego i brunatnego wyniosła 75,1 proc.

- Tym samym szacowane emisje z sektora elektroenergetyki były w grudniu wyższe niż we wcześniejszych latach (nie licząc rekordowego 2021 r.). W okresie świątecznym, bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, widoczny był niedobór magazynów energii w KSE. Tradycyjny niski popyt na energię elektryczną w tym czasie (minimum to 13,5 GW) oraz wysoki udział OZE w produkcji wywołały interwencję PSE – polecenie wyłączenia (tzw. curtailment) mocy wiatrowych. 26 i 27 grudnia dotyczyło 400-800 MW, natomiast od 30 grudnia do 01 stycznia przewidywane wyłączenia dotyczyły do 5 GW – informuje Forum Energii.

Eksperci podkreślają, że wynikało to z faktu, że w systemie musi pozostać odpowiednia ilość miejsca dla jednostek dyspozycyjnych bilansujących system. Rozbudowa magazynów energii pozwoli uniknąć takich strat produkowanej energii w przyszłości.

W raorcie czytamy, że ceny energii elektrycznej na giełdzie ustabilizowały się na poziomie zbliżonym do listopada: ceny na rynku SPOT na poziomie 820 zł/MWh, dostawa równomierna na rynku terminowym w okolicach 1090 zł/MWh.

- Pomimo obserwowanych spadków, ceny paliw pozostają wysokie. Węgiel dla energetyki (indeks PSCMI1) kosztuje około 26 zł/GJ (ok. 550 zł/t), tj. ponad 130 proc. więcej niż rok temu. Jeszcze droższy jest węgiel dla ciepłowni (indeks PSCMI2), którego cena wyniosła ok. 42 zł/GJ (ok. 1040 zł/t), co oznacza wzrost w ciągu roku również o ponad 130 proc. O więcej niż 80 proc. w ciągu roku wzrosła również cena gazu ziemnego – do ok. 470 zł/MWh (dostawa w grudniu) – wyliczają eksperci.

Podkreślają, że kolejny miesiąc z rzędu widać konsekwencje zniesienia tzw. obliga giełdowego, czyli obowiązku sprzedaży 100 proc. energii elektrycznej w sposób transparentny – na giełdzie. Obrót energią elektryczną w grudniu był bardzo niski – niecałe 8 TWh, podczas gdy rok temu było to niemal 15 TWh.

Średnie miesięczne zapotrzebowanie na moc w grudniu wyniosło 20,8 GW (1,0 GW mniej niż rok temu), osiągając maksymalnie 27,2 GW (minimum – 11,8 GW). Zużycie energii elektrycznej wyniosło 15,5 TWh (4,2 proc. mniej niż rok wcześniej), natomiast produkcja 14,6 TWh (5,4 proc. mniej r/r). Import energii elektrycznej netto wyniósł 0,9 TWh, tj. 5,8 proc. łącznego krajowego zużycia. W zeszłym roku import netto wyniósł 0,8 Twh. Produkcja energii elektrycznej z OZE stanowiła 16,8 proc. miksu wytwórczego, udział ten wzrósł względem listopada o 2,6 p.p.

Z paliw kopalnych pochodziło pozostałe 83,2 proc. energii elektrycznej: z węgla kamiennego 51,8 proc. (7,6 TWh), węgla brunatnego 23,3 proc. (3,4 TWh), gazu ziemnego 6,3 proc. (0,9 TWh), a z pozostałych kopalnych 1,9 proc. (0,3 TWh).

Wśród źródeł odnawialnych 13,0 proc. energii elektrycznej wyprodukowały farmy wiatrowe (1,9 TWh – 77,9 proc. produkcji OZE), za 1 proc. odpowiadała fotowoltaika, 0,8 proc. pochodziło z elektrowni wodnych (0,1 TWh – 4,8 proc. OZE).

Emisje z sektora elektroenergetycznego wyniosły według szacunków 11,1 mln ton CO2, tj. o 8 proc. mniej niż rok temu.

Średnioważona cena uprawnień do emisji CO2 (EUA) na rynku pierwotnym wyniosła 86,54 EUR/tCO2, tj. 15 proc. więcej, niż miesiąc wcześniej. W grudniu do budżetu Polski wpłynęło 270 mln euro w wyniku sprzedaży uprawnień do emisji CO2 na rynku pierwotnym (giełdzie EEX). Od początku roku kwota ta wynosi 4,97 mld euro, a od 2013 r. 18,6 mld euro.

Żródło danych: Forym Energii