fot: ARC
Plan Junckera przewiduje ważną rolę dla krajowych banków rozwoju takich jak BGK, które wraz z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) mają przyczynić się do zwiększenia inwestycji w Europie
fot: ARC
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju z instytucji wspierającej transformację w naszym regionie Europy rozszerza swoją działalność na kolejne regiony świata, m.in. kraje arabskie, a ostatnio także Chiny. W 2015 r. inwestycje EBOiR sięgnęły 9,4 mld euro. Do tej pory Bank zaangażował się w Polsce w 365 projektów o wartości 7 mld 824 mln euro, z czego 88 proc. trafiło do podmiotów prywatnych.
EBOiR (ang. The European Bank for Reconstruction and Development - EBRD) to międzynarodowa instytucja finansowa założona w 1991 r. w celu wsparcia budowy gospodarki rynkowej w Europie Środkowej i Wschodniej, w tym w Polsce. Jego działania skupiały się m.in. na reformie systemów bankowych, liberalizacji cen, prywatyzacji czy tworzeniu otoczenia prawnego dla działalności gospodarczej i ochrony praw własności.
Z czasem bank rozszerzał obszar swojej działalności, np. w 2006 r. zaczął inwestować w Mongolii, w 2009 r. w Turcji, po 2012 r., w wyniku "arabskiej wiosny" w Jordanii, Tunezji, Maroku, Egipcie, a także w Kosowie. W trakcie kryzysu w strefie euro do wspomaganych przez pożyczki z EBOiR krajów dołączył Cypr (w 2014 r.) i Grecja (w 2015 r.). Ostatnio do grupy tej dołączyły także Chiny, a w kolejce czeka jeszcze Liban. W tej chwili działa on w ponad 30 państwach, a jedynym krajem, który przestał korzystać z pomocy Banku są Czechy. W 2015 r. inwestycje EBOiR sięgnęły 9,4 mld euro.
Poszczególne państwa są reprezentowane w banku poprzez Radę Gubernatorów, w których ich przedstawicielem jest minister finansów lub gospodarki. Bieżącym zarządzaniem bankiem zajmuje się Rada Dyrektorów EBOiR.
Bank działa przede wszystkim przez lokalne banki w danych krajach, udzielając kredytów prywatnym firmom, głównie na projekty infrastrukturalne oraz kluczowe branże. Część finansowania trafia jednak także do partnerów państwowych. Jednak finansowanie ze strony EBOiR nie jest - jak zaznacza Bank - udzielane na preferencyjnych warunkach.
W naszym kraju Bank angażuje się przede wszystkim w projekty promujące gospodarkę niskoemisyjną, rolę sektora prywatnego w gospodarce, a w szczególności w sektorze energetycznym, chemicznym, zasobów naturalnych, transportu i usług komunalnych, np. poprzez zaangażowanie kapitałowe jako inwestor mniejszościowy w procesie prywatyzacji spółek komunalnych/państwowych. Kolejny cel to rozwój bardziej zrównoważonego sektora finansowego. Chodzi tu przede wszystkim o wsparcie kredytowania małych i średnich przedsiębiorstw oraz rozwój rynków kapitałowych w walucie krajowej, by zmniejszyć jego zależność od napływu kapitału z zagranicy.
Do tej pory Bank zaangażował się w Polsce w 365 projektów o wartości 7 mld 824 mln euro, z czego 88 proc. trafiło do podmiotów prywatnych. EBOiR brał np. udział w procesie prywatyzacji Polkomtela, Gamratu (producent chemikaliów) czy częściowej prywatyzacji koncernu chemicznego Grupy Azoty. Wspierał też np. Santander Bank w przeprowadzeniu połączenia BZ WBK i Kredyt Banku czy wziął udział w ofercie publicznej Alior Banku. Wartość aktywnych projektów EBOiR w Polsce wynosi w tej chwili 2 mld 984 mln euro.
Naszymi przedstawicielami w Radzie Dyrektorów byli kolejno:
• Jan Winiecki (od kwietnia 1991 do listopada 1993),
• Jan Krzysztof Bielecki (od grudnia 1993 do września 2003),
• Tadeusz Syryjczyk (od października 2003 do lutego 2007),
• Kazimierz Marcinkiewicz (od marca 2007 do maja 2008) oraz
• Krystyna Gawlikowska-Hueckel (od czerwca 2008 do sierpnia 2011).
Obecnie funkcję tę sprawuje Zbigniew Hockuba. Dodatkowo w latach 2001-2004 wiceprezesem EBOiR była Hanna Gronkiewicz-Waltz.
