Bezpieczeństwo w kopalniach - wsparcie nauki dla górnictwa
fot: Jarosław Galusek
Prezes WUG, Piotr Litwa zaprosił do urzędu szefów związków zawodowych. Tematem rozmów było m.in. BHP w górnictwie
fot: Jarosław Galusek
- Wielokrotnie w różnych gremiach zwracaliśmy uwagę, że są obszary funkcjonowania górnictwa, w których wsparcie nauki jest niewystarczające. W ostatnich 10 latach prezes WUG powołał 19 komisji badających przyczyny i okoliczności poważnych wypadków, które zdarzyły się w różnych zakładach wydobywczych. Wynikiem ustaleń tych komisji jest łącznie 252 wniosków. Wśród nich 63 były adresowane do środowiska naukowego. Dotychczas zrealizowanych zostało 26 - mówi dr inż. Piotr Litwa. - Z przyczyn finansowych ani Główny Instytut Górnictwa, ani żadna z uczelni technicznych nie były wstanie podjąć prac badawczych, które przyniosłyby jednoznaczne rozstrzygnięcie wątpliwości komisji powypadkowych. Nadzór górniczy także nie ma możliwości pokrywania kosztów tych badań. A chodzi o rozwiązanie nie tylko jednostkowych problemów kopalni, ale o wyeliminowanie prawdopodobnych, powtarzających się przyczyn wypadków. Zespół powołany między innymi z naszej inicjatywy przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wypracuje 10 tematów badawczych. Dopiero po określeniu projektów rozwojowych będzie można określić ich źródła finansowania – mówi prezes WUG.
Pierwsze posiedzenie zespołu ds. projektów rozwojowych w zakresie bezpieczeństwa pracy w kopalniach z 6 stycznia relacjonowaliśmy w portalu nettg.pl . W jego pracach uczestniczą: prof. dr hab. inż. Wacław Dziurzyński z Polskiej Akademii Nauk, prof. dr hab. inż. Paweł Krzystolik z Głównego Instytutu Górnictwa oraz dr inż. Stanisław Trenczek z Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG, dr inż. Piotr Litwa z WUG. Przewodniczącym zespołu jest prof. dr. hab. inż. Andrzej Szczepański z Akademii Górniczo-Hutniczej. Zgodnie z zarządzeniem nr 63/2009 Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego gremium to powinno zakończyć prace do 28 lutego.
Projekty rozwojowe będą prawdopodobnie dotyczyły takich zagadnień jak np.:
- opracowanie zasady likwidacji lub utrzymania chodników przyścianowych za frontem ściany w pokładach metanowych pod kątem projektowania i wykonania rozcinki złoża;
- opracowanie jednoznacznego sposobu oceny poziomu zagrożenia pożarami endogenicznymi (w tym sposobu pobierania prób gazów ze zrobów) oraz interpretacji wyników przy stosowaniu inertyzacji i pobierania prób z rurociągów odmetanowania;
- opracowanie zasady nadzoru i kontroli dla stosowanych w kopalniach przyrządów pomiarowych.
Te trzy problemy zostały wskazane we wnioskach Komisji badającej przyczyny i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu oraz wypadku zbiorowego (z 4 czerwca 2008 r.) w KWK „Borynia” (Jastrzębska Spółka Węglowa). Nadzorowi górniczemu zależy szczególnie na zapobieżeniu podobnym zdarzeniom w przyszłości.
- Mam nadzieję, że wśród 10 priorytetowych zadań dla jednostek naukowo-badawczych znajdą się te o istotnym znaczeniu dla poprawy bezpieczeństwa pracy w kopalniach, w których występują sprzężone zagrożenia: metanowe, pożarowe i wybuchem pyłu węglowego. Z naszego punkty wiedzenia istotne jest również uwzględnienie w projektach rozwojowych kontynuacji prac w zakresie opracowania nowej metody oznaczania metanośności węgla. Niezbędna jest współpraca przedsiębiorców z jednostkami naukowo-badawczymi w zakresie doskonalenia metod rozpoznawania, monitorowania i zwalczania zagrożeń naturalnych. Efektem tej współpracy powinno być wdrażanie nowych, bardziej efektywnych sposobów oceny tych zagrożeń – dodaje prezes WUG.