fot: Tomasz Rzeczycki
Dawny kamieniołom Żabie Oczko (na zdjęciu) jest dla zwierząt i roślin mniej atrakcyjny, niż sąsiednia kopalnia Dewon, prowadząca wydobycie
fot: Tomasz Rzeczycki
Kopalnia łupków Dewon w Jarnołtówku w Górach Opawskich jest jedynym czynnym zakładem górniczym w granicach Parku Krajobrazowego Góry Opawskie. O ile mieszkańcom przeszkadzają odstrzały, to okazuje się, że wpływ kopani na przyrodę jest... pozytywny. Na terenie kamieniołomu powstały bowiem siedliska rzadkich gatunków zwierząt i roślin, i to w takim nagromadzeniu, jakiego próżno by szukać w sąsiednich, wyeksploatowanych kamieniołomach, czy innych miejscach Parku.
- W momencie utworzenia Parku, ten kamieniołom działał, więc taki stan zaakceptowano - mówi Elżbieta Pigulska z Zespołu Opolskich Parków Krajobrazowych w Pokrzywnej.
Na terenie kopalni Dewon licznie występuje kumak górski. To ciepłolubny płaz, który w Polsce jest chroniony. W kamieniołomie można też spotkać gatunki roślin z rodziny storczykowatych, takie jak kwitnąca na intensywny fioletowy kolor kukułka szerokolistna, objęta ochroną częściową, czy też buławnik mieczolistny. Ta druga roślina osiągająca ponad pół metra wysokości objęta jest w Polsce ochroną ścisłą.
Wraz z postępem eksploatacji w kamieniołomie urządzano więc akcje przenoszenia płazów i roślin na inne stanowiska. Płazom tworzono też specjalne oczka wodne. Dlaczego jednak zwierzęta wolą przebywać w czynnej kopalni, skoro kilkaset metrów dalej znajdują się w zacisznym terenie dwa nieczynne kamieniołomy Żabie Oczko i Morskie Oczko, z których jeden jest zalany?
- One są w zupełnym zacienieniu, a płazy lubią ciepło. Poza tym zwierzęta umieją się przyzwyczaić do hałas - wyjaśnia Pigulska.
Park Krajobrazowy Góry Opawskie został utworzony w maju 1988 r. na południowych rubieżach województwa opolskiego. Obejmuje on znaczny fragment polskiej części Gór Opawskich, za wyjątkiem masywu Gajnej koło Trzebiny oraz wschodniego krańca tych gór w powiecie głubczyckim. W ubiegłym roku remont przeszła siedziba Parku w Pokrzywnej. W użytkowaniu są już biura, ale część edukacyjna z ekspozycją przyrodniczą ma być otwarta nie wcześniej, jak jesienią tego roku. Mają się tam znaleźć wystawy m. in. na temat płazów, gadów, grzybów i motyli.
W polskiej części Gór Opawskich oprócz powierzchniowego wydobycia łupków w dalekiej przeszłości prowadzono eksploatację złota. Najłatwiej jednak natrafić na porzucone kamieniołomy.
