Zmowa przy przetargach na przewozy autobusowe na Śląsku? UOKiK postawił zarzuty 11 przedsiębiorcom

Zarząd Transportu Metropolitalnego jest jednostką budżetową GZM i największym organizatorem komunikacji miejskiej w Polsce

Czy w największym postępowaniu na miejskie przewozy autobusowe w aglomeracji śląskiej doszło do zmowy przetargowej i podziału rynku? Prezes UOKiK postawił zarzuty 11 przedsiębiorcom. Grozi im kara do 10 proc. obrotów. – Zamiast konkurować o zamówienie mogli umówić się, który z nich będzie świadczył usługi w poszczególnych obszarach  – podkreśla UOKiK.

Postępowanie dotyczy przetargu organizowanego przez Zarząd Transportu Metropolitalnego. Przedmiotem zamówienia były usługi pasażerskiego przewozu autobusowego w latach 2022-2029 r. Łączna wartość przetargu wyniosła 1,3 mld zł.

Prezes UOKiK zdobył dowody (m.in. podczas przeszukań w siedzibach przewoźników), wskazujące na to, że część uczestników przetargu mogła zmówić się, aby wyeliminować konkurencję i podzielić między sobą intratne zamówienie. Przedsiębiorcy uzgodnili, że utworzą konsorcja, które będą startowały w przetargu. Utworzenie konsorcjum nie jest prawnie niedozwolone. Niedopuszczalna jest natomiast sytuacja, w której przedsiębiorcy składający oferty w ramach konsorcjów ustalają ich składy oraz to, kto z nich uzyska zamówienie w danej części przetargu. Tak mogło być w tej sprawie. Informacje uzyskane przez Prezesa UOKIK, m.in. zawarte umowy oraz korespondencja mailowa, świadczą  o tym, że przewoźnicy mogli koordynować swoje działania, tak aby mieć pewność co do tego, kto wygra poszczególne części przetargu i będzie świadczyć usługi na ustalonych pomiędzy sobą obszarach. Dzięki temu mogli zagwarantować sobie, że nadal będą działali w dotychczas obsługiwanych częściach aglomeracji, zamiast rywalizować o to pomiędzy sobą warunkami w przetargu.

– Potwierdzenie naszych podejrzeń oznaczałoby, że przedsiębiorcy chcieli narazić na poważne straty finansowe jednostkę samorządową. To są właśnie konsekwencje zmów przetargowych - wyższe koszty ponoszone przez sektor publiczny, a pośrednio przez  podatników i całą gospodarkę – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Wg. komunikatu UOKiK przedsiębiorcy, przeciwko którym prowadzone jest postępowanie, to: IREX-1, IREX-2, Ireneusz Kozieł IREX ze Świętochłowic, Meteor z Katowic, Transgór z Mysłowic, Kłosok z Żor, Benedykt Nowak Nowak Transport ze Świerklańca, A 21 z Żor, Usługi Transportowe Krzysztof Pawelec z Biechowa, PKS Południe ze Świerklańca, LZ Apolinary Lazar, Marcin Lazar ze Zdenka.

Za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję grozi im kara finansowa w wysokości do 10 proc. obrotów.

Warto zwrócić uwagę, że Prezes UOKiK może interweniować wtedy, gdy nieprawidłowości w przetargu dotyczą uzgodnień uczestników przetargu, które mają na celu lub skutkują ograniczeniem konkurencji. Innymi organami, które mogą zająć się nieprawidłowościami przy zamówieniach publicznych, są Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, ABW, CBA i prokuratura.

Dotkliwych kar za udział w zmowie można uniknąć dzięki programowi łagodzenia kar (leniency). Daje on przedsiębiorcy uczestniczącemu w nielegalnym porozumieniu oraz menadżerom odpowiedzialnym za zmowę szansę obniżenia, a niekiedy uniknięcia sankcji pieniężnej. Można z niego skorzystać pod warunkiem współpracy w charakterze „świadka koronnego” z UOKiK oraz dostarczenia dowodów lub informacji dotyczących istnienia niedozwolonego porozumienia.