Turystyka: Rozbudowa podziemnych tras turystycznych to nie wszystko, atrakcji dla zwiedzających nie zabraknie

Michał Glosz z Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu prezentuje projekty inwestycyjne podczas konsultacji społecznych z mieszkańcami Zabrza

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu ma w planach rozbudowę podziemnych tras turystycznych i wprowadzenie kolejnych atrakcji dla zwiedzających Sztolnię Królowa Luiza oraz Strefę Carnall. W najbliższym czasie złoży wnioski o dofinansowanie inwestycji ze środków unijnych. W mieście właśnie zakończyły się konsultacje dotyczące planowanych inwestycji.

Sztolnia Królowa Luiza i Kopalnia Guido – to dwa sztandarowe obiekty Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Nie da się ukryć, że Muzeum jest jednym z największych w Europie ośrodków chroniących dziedzictwo górnictwa węglowego, udostępniających ponad 10 kilometrów podziemnych tras turystom.

W Kopalni Guido możemy wybrać się na zwiedzanie poziomu 320, ale też górniczą szychtę, czyli trasę na poziomie 355 m (z opcją zwiedzania w mroku). Na poziomie 170 m jest kaplica. Guido to także podziemne spektakle, koncerty i konferencje, a nawet najgłębiej w Polsce położony pub (na poziomie 320).

Nie tylko Sztolnia
- W skład kompleksu Sztolnia Królowa Luiza wchodzi z kolei m.in. najdłuższa sztolnia odwadniająca w europejskim górnictwie węglowym, jak również XIX-wieczny chodnik w pokładzie węgla czy podziemny park maszyn górniczych. Największą atrakcją jest podziemny spływ łódkami - mówi Michał Glosz, zastępca kierownika działu ds. realizacji projektów w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. - Ale jako Muzeum mamy też trzy wieże, są to dwie kopalniane wieże wyciągowe i odrestaurowana wieża ciśnień. Poza tym posiadamy budynek dawnego starostwa powiatowego, dwa plenerowe parki tematyczne oraz Strefę Carnall, czyli przestrzeń relaksu dla każdego. Bardzo zależy nam na rozpropagowaniu Strefy Carnall, to jest świetne miejsce na spotkania, tylko nie wszyscy o tym wiedzą. Stąd nasze pomysły na jej uatrakcyjnienie - dodaje.

Warto wiedzieć, że w latach 2009-2023 Muzeum pozyskało 215 mln zł z funduszy unijnych, a łączna wartość inwestycji wyniosła 330 mln zł brutto. Obiekty są sukcesywnie rewitalizowane. - Teraz chcemy złożyć dwa kolejne wnioski o dofinansowanie ze środków unijnych, mamy dwa projekty, które chcielibyśmy zrealizować, wprowadzić kolejne rozwiązania w naszych obiektach. Spytaliśmy mieszkańców, co sądzą o planowanych inwestycjach i jakie mają własne pomysły na uatrakcyjnienie działalności Muzeum - tłumaczy Michał Glosz. Konsultacje społeczne właśnie się zakończyły.

Strefa Carnall
Pierwszy z projektów nosi tytuł „Industrialne Dziedzictwo Górnego Śląska – rewitalizacja obiektów zabytkowych Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu”. Projekt dotyczy przede wszystkim ożywienia Strefy Carnall (znanej głównie z odbywających się tam koncertów), w tym między innymi remontu ostatniego segmentu budynku kompresorów i dawnej rozdzielni, które mogłyby pełnić funkcje gastronomiczne. Kolejnym elementem byłaby przebudowa budynków łaźni łańcuszkowej, warsztatu elektrycznego i akumulatorowni. Co ciekawe, w warsztacie elektrycznym projektodawcy mają pomysł, by stworzyć tam „Eksperymentarium” – specjalną strefę z sensorycznymi stanowiskami do eksperymentowania i zabawy dla dzieci w wieku 3-7 lat.

- Na Strefie Carnall mamy też nieckę parkingową, którą chcielibyśmy zaadaptować na strefę chillout z miejscami do wypoczynku i zielenią - opowiada Michał Glosz.

Elementem projektu byłoby też mnóstwo wydarzeń i warsztatów dla osób w każdym wieku, z nastawieniem, by były to wydarzenia nawiązujące do śląskiego dziedzictwa. Najmłodszym zaproponowano takie warsztaty, jak: Śląskie stroje; W śląskiej kuchni; Na śląskim placu; Śląskie bajki i czytanki; Górnik i jego praca; Śląskie straszaki.

Pracownicy Muzeum Górnictwa Węglowego tak planują wprowadzenie nowych atrakcji, by mogły z nich korzystać także dzieci ze spektrum autyzmu oraz z niepełnosprawnością intelektualną, dzieci niesłyszące czy niedosłyszące. Poza tym wśród wydarzeń miałyby się znaleźć także m.in. międzypokoleniowe spotkania z członkami orkiestr dętych, koncert świąteczny, spotkania literackie, oferta dla seniorów, a także „Herstorie na grubie”, czyli spotkania z kobietami pracującymi na kopalniach czy grającymi w orkiestrach górniczych.

Na uwagę zasługuje wydarzenie „Gam Jam”, czyli 24-godzinny maraton tworzenia gier komputerowych w oparciu o zdigitalizowane przez Muzeum zasoby dziedzictwa przemysłowego.

Spływ łodziami
Drugi projekt nosi z kolei tytuł „Ochrona i podniesienie atrakcyjności turystycznej podziemnych wyrobisk Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu” i dotyczy przede wszystkim inwestycji w Sztolni Królowa Luiza.

Jego założenia opierają się na wzbogaceniu oferty turystycznej w wyrobiskach Sztolni Królowa Luiza, uszczelnieniu wyrobisk przy ul. Mochnackiego w celu ochrony przed wodami opadowymi, wymianie łodzi, kolejki podwieszanej i windy w szybie Wilhelmina, przebudowie części budynku rozdzielni i sprężarek oraz budynku zmiękczalni, wykonaniu budynku wentylatorów dla wyrobisk na poziomie 80 m, a także organizacji wydarzeń kulturalno-edukacyjnych.

Najwięcej emocji wzbudzi zapewne modernizacja istniejącej trasy wodnej czy też zaaranżowanie nowych tras turystycznych (trasa historyczna z przedstawieniem postaci ważnych dla rozwoju Śląska, trasa ratownicza w formie toru przeszkód, który pokaże turystom, w jakich warunkach pracują ratownicy).

- Podróż łodziami trwa u nas 30 minut. Przewodnicy zwracali nam uwagę, że turyści oczekują większej ilości wrażeń niż obecnie. Stąd też w planach mamy m.in. wprowadzenie dodatkowych elementów świetlno-dźwiękowych na odcinku pokonywanym łodziami, myślimy też o najnowszych rozwiązaniach multimedialnych na pozostałych odcinkach trasy, jak ekspozycja pękania spągu czy symulacja podziemnych wstrząsów - mówi Michał Glosz.

Dzieci, w ramach projektu, mają być zaproszone na lekcje edukacyjne „Skarb(ek) kultury”, nie zabraknie też warsztatów i zajęć z edukacji kulturalnej, koncertów i spektakli. Trasy turystyczne mają też być dostosowane do osób z różnymi niepełnosprawnościami.