fot: Tomasz Rzeczycki
Obudowa drewniana wykonana została na całej długości trasy podziemnej
fot: Tomasz Rzeczycki
Jedyna w Polsce podziemna kopalnia piasku w Tomaszowie Mazowieckim przeszła remont. Był on związany z wymogami bezpieczeństwa górniczego. Od soboty 7 października 2017 r. turyści ponownie mogą zwiedzać tę osobliwą kopalnię.
Tomaszowska kopalnia piasku została w profesjonalny sposób udostępniona zwiedzającym 6 lutego 2012 r. Wcześniej zabezpieczono wyrobiska komorowe, wytyczając w nich ścieżkę w obudowie drewnianej prostokątnej. Rocznie tomaszowską trasę zwiedza od 20 tys. do ponad 37 tys. osób. Od stycznia 2015 r. funkcjonuje przy wejściu do podziemi budynek służący do obsługi turystów.
- Znajdują się w nim sklepik z pamiątkami i biletami, audytorium, ekspozycje, automaty z napojami i przekąskami - poinformował Marek Stefański, przewodnik po tej trasie turystycznej. - Dwie ekspozycje obrazują pozyskiwanie piasku i jego transport przy pomocy wozów konnych.
Okresowo i systematycznie trasa badana jest pod kątem bezpieczeństwa górotworu. Pracownik dokonuje na bieżąco oceny stanu trasy, w razie poważniejszych prac przyjeżdżają fachowcy górniczy z Krakowa. Pod względem zainteresowania zwiedzających zauważalna jest sezonowość, nasilenie ruchu turystycznego następuje od kwietnia do września. Administratorem podziemnej trasy turystycznej zostało Miejskie Centrum Kultury w Tomaszowie Mazowieckim.
Dawna kopalnia piasku w Tomaszowie Mazowieckim znajduje się w południowej części miasta, w dolinie rzeki Pilicy. Wyrobiska powstały prawdopodobnie w drugiej połowie XIX wieku w piaskowcowym wzgórzu. Komory porównywano niegdyś do lochów średniowiecznych o łukowych sklepieniach. Pierwsza próba udostępnienia turystycznego miała miejsce w 1957 r., kiedy to oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Tomaszowie Mazowieckim oczyścił wyrobiska. W 1965 r. inny oddział PTTK z Piotrkowa Trybunalskiego obmurował wejście i wstawił bramę, a jeden z pobliskich mieszkańców został strażnikiem nieczynnej kopalni. Ze względu na zły stan górotworu 22 lutego 2002 r. wejście zostało zamurowane. Prace adaptacyjne wykonane w latach 2010-2012 doprowadziły do otwarcia podziemnej trasy, którą dotąd zwiedziło ponad dwieście tysięcy turystów.
