Trwa budowa łódzkich tuneli. Choć prace wykonywane są pod ziemią, to bez nadzoru Okręgowego Urzędu Górniczego. Dlaczego tak się dzieje?

Dwie tarcze TBM wykorzystywane są przy budowie tuneli kolejowych w Łodzi

Rozbiórka budynków, czasowe przesiedlanie rodzin czy zamknięcia ulic - to utrudnienia, jakie towarzyszą budowie tuneli kolejowych w Łodzi. Mimo, że prace wykonywane są pod ziemią, prowadzone są bez nadzoru Okręgowego Urzędu Górniczego. Dlaczego tak się dzieje?

- Budowa podziemnego połączenia kolejowego w Łodzi jest realizowana pod nadzorem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Wykonawca stosuje metodę tarczową TBM oraz metody odkrywkowe. Nie wykorzystuje górniczych metod budowy tunelu, o których mówi Prawo geologiczne i górnicze. W związku z tym nie wymaga nadzoru Wyższego Urzędu Górniczego - wyjaśnia Mirosław Siemieniec, rzecznik prasowy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Łódzkie tunele powstają w ramach zadania pod nazwą „Udrożnienie Łódzkiego Węzła Kolejowego (TEN-T), Etap II, Odcinek Łódź Fabryczna – Łódź Kaliska/Łódź Żabieniec”. Dzięki niemu stacja PKP Łódź Fabryczna, dotychczas będąca dworcem końcowym, stanie się stacją przelotową.

Budowane tunele będą mieć na mapie kształt litery "Y". Dzięki nim pociągi pod ziemią pojadą ze stacji Łódź Fabryczna w kierunku stacji Łódź Kaliska lub też Łódź Żabieniec. Na tej trasie powstają 3 podziemne przystanki: Łódź Polesie, Łódź Śródmieście oraz Łódź Koziny.

- Najbardziej zaawansowane są roboty przy przystanku Łódź Polesie w rejonie ulic Ogrodowej i Karskiego. Budowane są już ściany szczelinowe oraz górna płyta stropowa. W ten sposób powstaje konstrukcja zabezpieczająca 30 m wykop. Trwa wzmacnianie gruntu w miejscach przez które będzie przechodziła maszyna TBM Katarzyna. Równolegle usuwane są kolizje z infrastrukturą zewnętrzną. Następnie metodą podstropową budowane będą płyty: denna i pośrednia - informuje Mirosław Siemieniec.

Na przystanku Łódź Śródmieście, czyli w rejonie skrzyżowania ul. Zielonej z ul. Zachodnią i al. Kościuszki, wykonawca przygotowuje teren budowy. Rozpoczęto tam rozbiórka obiektów znajdujących się na obszarze przyszłego przystanku. Wzmocniono też konstrukcje dwóch sąsiednich budynków przy ul. Zielonej i Al. Kościuszki . Przekładane są sieci zewnętrznych operatorów. Po przygotowaniu i zabezpieczeniu terenu rozpoczną się prace związane z wykonywaniem ścian szczelinowych przystanku.

Natomiast trzeci podziemny przystanek Łódź Koziny zostanie wybudowany przy zbiegu al. Włókniarzy i ul. Drewnowskiej. Ma on powstać w miejscu rozgałęzienia tuneli jednotorowych, dwóch w stronę stacji Łódź Kaliska i dwóch w stronę stacji Łódź Żabieniec. Od czerwca 2021 r. trwa budowa komory odgałęźnej, w której będą perony trzeciego przystanku.

Ciężki sprzęt przygotowuje teren. Następnie powstaną ściany szczelinowe, które zabezpieczą wykop. Równocześnie drążone są tunele. Powstało już blisko 350 metrów tuneli

Jak wygląda przebieg prac podziemnych? Obecnie maszyna TBM Katarzyna drąży dwutorowy tunel od ulicy Stolarskiej do podziemnego dworca Łódź Fabryczna. Wykonała już około 70 m tunelu, pokonując po drodze soczewkę wodną. Tarcza Katarzyny ma średnicę ponad 13 m.

Druga z maszyn TBM nazwana została Faustyna. Średnica jej tarczy jest mniejsza, wynosi 8,5 m. Aktualnie wykonuje ona jeden z czterech jednotorowych tuneli, który ma połączyć tunel główny ze stacją Łódź Kaliska oraz ze stacją Łódź Żabieniec. TBM Faustyna pokonała już pod ziemią ponad 275 metrów

- Postęp drążenia zależy od warunków geotechnicznych. Maszyny muszą przejść przez m. in. zawodnione grunty, twarde i duże głazy narzutowe lub piaski - wskazuje Mirosław Siemieniec.

- Przy ulicy Skarpowej budowana jest komora demontażowa dla mniejszej tarczy TBM. Na budowach są zgromadzone pierwsze potrzebne do startu partie tubingów. Gotowych jest już łącznie 1200 ringów dla małego i dużego tunelu, co stanowi 30 proc. całości produkcji. To pozwoli realizować drążenie tunelu bez przestojów w okresach największego postępu maszyn TBM. W zakładzie w Mszczonowie przygotowywane są kolejne elementy obudowy tuneli. W realizację inwestycji jest zaangażowanych ponad 300 osób - dodaje rzecznik prasowy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Jak informuje PKP Polskie Linie Kolejowe, nowe podziemne połączenie kolejowe Łódź Fabryczna – Łódź Kaliska/Łódź Żabieniec będzie składało się z 5 tuneli, które wybudują dwie maszyny TBM. Duża maszyna TBM „Katarzyna” z komory wschodniej przy ul. Stolarskiej/Odolanowskiej wydrąży dwutorowy tunel o długości prawie 3 km i średnicy zewnętrznej 12,7 m w kierunku dworca Łódź Fabryczna. Dwutorowy tunel będzie rozgałęział się na 4 tunele jednotorowe.

Mniejsza maszyna TBM „Faustyna” wybuduje 2 jednotorowe tunele w kierunku Łodzi Kaliskiej i 2 tunele jednotorowe w kierunku Łodzi Żabieńca o łącznej długości 4,5 km i średnicy zewnętrznej 8,5 m. Całkowita długość torów wyniesie ok. 17 km

Łódzkie tunele kolejowe nie są pierwszym tego rodzaju rozwiązaniem w Polsce. Pod ziemią poprowadzono krótki odcinek linii kolejowej w rejonie stacji Warszawa Centralna oraz na południe od stacji Bielsko Biała Główna.Prócz tego istnieje sporo tuneli kolejowych wykonanych głównie techniką górniczą w południowej części Polski, np. w Rydułtowach, między Wałbrzychem a Jedliną Zdrojem czy w pobliżu Szklarskiej Poręby.