fot: Andrzej Bęben/ARC
W Rudzie Śląskiej obecnie działają trzy orkiestry górnicze
fot: Andrzej Bęben/ARC
Władze Rudy Śląskiej zapraszają na uroczystości barbórkowe. Atrakcji nie zabraknie. Z tej okazji w mieście odbędą się uroczyste akademie, a w kościołach rudzkich parafii odprawione zostaną msze święte. Obchody uświetniają orkiestry górnicze, których tradycje podtrzymywane są od ponad 100 lat.
- Już w sobotę, 30 listopada, odbyła się biesiada górnicza KWK Ruda – Ruch Halemba. W poniedziałek, 2 grudnia, o godz. 13 w nowobytomskim kościele pw. św. Pawła rozpocznie się msza święta w intencji górników Spółki Restrukturyzacji Kopalń - informuje Urząd Miasta w Rudzie Śląskiej.
3 grudnia o godz. 15 w Domu Kultury w Bielszowicach rozpocznie się Akademia Barbórkowa KWK Ruda. 4 grudnia górnicy rozpoczną swoje świętowanie modlitwą w cechowni KWK Ruda, a pół godziny później w pobliskim kościele w dzielnicy Bielszowice odbędzie się msza święta. Modlitwie i celebracji towarzyszyć będzie Orkiestra Dęta KWK Bielszowice, która po mszy świętej na placu przed kościołem zagra krótki koncert.
Także 4 grudnia o godz. 9 rozpocznie się msza święta w kościele pw. św. Wawrzyńca i św. Antoniego w dzielnicy Wirek. Podczas uroczystej mszy oraz bezpośrednio po niej przy kościele będzie można usłyszeć Orkiestrę Dętą KWK Pokój. Na 14 grudnia w hali MOSiR w Halembie zaplanowana została Centralna Akademia Barbórkowa Związku Zawodowego Górników w Polsce.
- Działająca w Rudzie Śląskiej KWK Ruda jest największym tego typu zakładem w Polsce. Powstała 1 lipca 2016 roku z połączenia kopalń: Bielszowice, Halemba-Wirek oraz Pokój. Aktualnie, po przekazaniu Ruchu Pokój do Spółki Restrukturyzacji Kopalń, rudzki zakład ma dwa ruchy: Bielszowice i Halemba. Kopalnia Bielszowice powstała w 1895 r. W 1976 r., wraz z kopalnią Zabrze (wcześniej Królowa Luiza założona w 1791 r.), weszła w skład kopalni Zabrze-Bielszowice. W latach 1993-2003 zakład funkcjonował w ramach Rudzkiej Spółki Węglowej, od 1997 roku jako zakład jednoruchowy Bielszowice - czytamy w komunikacie prasowym.
Halemba to pierwsza w Polsce kopalnia oddana do eksploatacji po II wojnie światowej. Jej budowę rozpoczęto już w 1943 r., a 1 lipca 1957 r., jako kopalnia dwupoziomowa, została przekazana do eksploatacji. Samodzielnie funkcjonowała do 26 lipca 2007 r., kiedy to decyzją zarządu Kompanii Węglowej połączono KWK Polska-Wirek i KWK Halemba w dwuruchową kopalnię pod nazwą Oddział KWK Halemba-Wirek.
Na terenie Rudy Śląskiej działalność prowadzi również Spółka Restrukturyzacji Kopalń, której zadaniem jest: fizyczna likwidacja kopalń, usuwanie szkód górniczych, rekultywacja i rewitalizacja terenów pogórniczych oraz pompowanie wód dołowych. Zasięgiem działań obejmuje teren całego miasta poza obszarami zajętymi przez KWK Ruda.
- Barbórka to przede wszystkim wspomnienie świętej Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Święta wywodziła się z pogańskiej rodziny z Heliopolis. Ojciec (Dioskuros) wysłał ją na naukę do Nikomedii, gdzie zetknęła się z chrześcijaństwem. Gdy Dioskuros dowiedział się, że Barbara została chrześcijanką, chciał ją zmusić do wyparcia się wiary. Gdy to nie poskutkowało została uwięziona w wieży, gdzie przed śmiercią miał objawić się jej anioł z kielichem i hostią. Ścięta mieczem prawdopodobnie około roku 305 w Nikomedii lub Heliopolis. Według legendy, święta Barbara, uciekając przed ojcem, schroniła się w skale, która się przed nią rozstąpiła. To właśnie do niej zwracają się górnicy z prośbą o opiekę i bezpieczne szychty - informuje rudzki magistrat.
Od 26 lat św. Barbara jest patronką Rudy Śląskiej. W 1996 r. Rada Miejska w Rudzie Śląskiej przyjęła uchwałę w sprawie „Wyrażenia woli ustanowienia św. Barbary patronką miasta Ruda Śląska”. Oficjalny dekret Stolicy Apostolskiej w tej sprawie został podpisany w 1998 r. Równolegle do zabiegów w Watykanie toczyły się dyskusje o nowej formie rudzkiego herbu, który przyjęto 27 kwietnia 1998 r. Jest w nim przedstawiona postać św. Barbary.
W Rudzie Śląskiej obecnie działają trzy orkiestry górnicze. Orkiestra KWK Halemba została założona 3 września 1960 r. Wtedy miała miejsce pierwsza próba. Inicjatorami założenia orkiestry byli: Ryszard Banik, Kazimierz Ćwieląg, Gerard Rzepka i Jerzy Kościelny. Pierwszym jej dyrygentem został Herbert Hahn, który organizował zespół, tworzył ambitny repertuar koncertowy, a funkcję kapelmistrza pełnił 23 lata. Od 1991 r. orkiestrą dyrygował Norbert Gemander, który zmarł w 2011 r. Od stycznia 2012 r. orkiestrą kieruje Piotr Szczygioł.
105 lat temu powstała Orkiestra Dęta KWK Bielszowice, w której obecnie gra około 40 muzyków. Gdy powstała, w 1919 r. liczyła 15 muzyków. Pierwszym kapelmistrzem był Pantaleon Bronny. W 1936 r. batutę kapelmistrza przejął syn Pantaleona – Fryderyk, a w 1963 r. syn Fryderyka – Melchior. W 1976 r. orkiestra kopalni Bielszowice została połączona z orkiestrą kopalni Zabrze. Kapelmistrzem bielszowickiego zespołu od 25 lat jest Zygmunt Kliks, który jest także puzonistą Filharmonii Zabrzańskiej i nauczycielem w Państwowej Szkole Muzycznej w Zabrzu.
W 1922 r. powstała Orkiestra Dęta KWK Pokój. W 1968 r. nastąpiło połączenie sąsiadujących ze sobą kopalń Wanda-Lech i Pokój w jedno przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą KWK Pokój, równocześnie połączono orkiestry obu kopalń. Od 1993 r. orkiestrę prowadzi Jacek Kampa, który kilka lat wcześniej - w 1984 r. - dołączył do orkiestry jako waltornista, po czym zespół sam wybrał go na dyrygenta. W roku 1996 nastąpiło kolejne połączenie, kopalni Pokój z kopalnią Walenty-Wawel. Orkiestry tych kopalń po połączeniu liczyły prawie 120 muzyków. Od 2008 r. orkiestra działa na nowych zasadach finansowo-prawnych jako Rudzkie Stowarzyszenie Kulturalne - Orkiestra Dęta KWK Pokój.
