Tajemnice roślin z hałd

Wnętrze roślin, pod najnowszej generacji mikroskopem, mogą oglądać naukowcy w swoich laboratoriach. Zwykły człowiek z ulicy też może to zobaczyć, jeżeli odwiedzi Muzeum Śląskie w Katowicach. Do 9 listopada br. jest tam eksponowana unikatowa wystawa fotografii zatytułowana: „Nauka śląska dla Polski, nauka polska dla Śląska”.

W środę (15 października) wieczorem rozstrzygnięto tam konkurs pod tym samym tytułem.

Zdjęcia powstały jako materiał ilustracyjny do prowadzonych prac badawczych w różnych ośrodkach naukowych, a ich walory estetyczne były niejako dodatkowym, niezamierzonym przez autorów atutem. Wrażenia artystyczne ocenili profesjonalni jurorzy, zawodowi fotograficy, pod przewodnictwem Witolda Jacykowa. Pierwszą nagrodę wywalczyły tajemnice przyrody na pogórniczych hałdach. Cykl zdjęć, wykonanych przez zespół pracowników Instytutu Biologii Eksperymentalnej Roślin Uniwersytetu Warszawskiego, był absolutnym liderem wśród 200 prac zgłoszonych do konkursu. Na wystawę w katowickim muzeum wybrano 80 fotografii.

– Od 20 lat zajmujemy się tą problematyką. Na konkurs przesłaliśmy zdjęcia wykonane zarówno przez magistrów, jak również naukowców z dużym dorobkiem. To dla całego naszego zespołu ogromna radość, że jurorzy tak wysoko ocenili te fotografie. Bardzo byśmy chcieli gościć tę wystawę u nas, na Uniwersytecie Warszawskim. Już dziś ustawiamy się w kolejce, ponieważ wiemy, że po Muzeum Śląskim są zaplanowane jej ekspozycje w innych miejscach. Artyści oglądający nasze zdjęcia jednemu z projektów nadali tytuł „Malownicza trucizna”, który doskonale odzwierciedla to, co się dzieje w organizmie roślinnym pod wpływem ołowiu – powiedziała „TG” prof. Małgorzata Wierzbicka, kierownik naukowych projektów, do których zdjęcia otrzymały główną nagrodę.

Pomysłodawcą konkursu, promującego dorobek naukowy oraz żmudne prace uczonych w zaciszach gabinetów, jest dr hab. Mirosław Nakonieczny z Uniwersytetu Śląskiego. Zespół pracowników tej uczelni już po raz drugi zorganizował wystawę fotografii naukowej. Pierwsza – dwa lata temu – miała charakter regionalny, a konkursowe zdjęcia pochodziły wówczas tylko z placówek woj. śląskiego i dotyczyły projektów prowadzonych dla Śląska. Do tegorocznego konkursu zaproszono uczelnie i instytuty naukowe z całego kraju, realizujące projekty związane ze Śląskiem, a jednocześnie uczonych ze Śląska prowadzących tematy badawcze w zakątkach niekiedy bardzo egzotycznych i odległych (m.in. w Tybecie, Indiach, Zjednoczonych Emiratach Arabskich).

– Z Uniwersytetu Warszawskiego dostaliśmy aż pięć doskonałych pod każdym względem zdjęć, które merytorycznie stanowiły jedną całość. Gdybyśmy chcieli nagradzać pojedyncze fotografie w różnych kategoriach, to wszystkie nagrody w tegorocznym konkursie pojechałyby do Warszawy. Dlatego jurorzy po długiej naradzie nagrodę główną postanowili przyznać za cały cykl zdjęć: „Megawyzwanie w mikroskali”, wykonanych przez Ewę Przedpełską, Sylwię Trąbkę i Krzysztofa Brzosta z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego – powiedział dr hab. Mirosław Nakonieczny. 

Laureaci konkursu
 
Nagroda Główna – Ewa Przedpełska, Sylwia Trąbka i Krzysztof Brzost z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego dla cyklu zdjęć z projektu: „Megawyzwanie w mikroskali”.

I nagroda w kategorii zdjęcie przyrodnicze – Tomasz Sawczyn z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego, za fotografię pt. „Kamasutra – rozmnażanie koników w hodowli laboratoryjnej jest zawsze sukcesem hodowcy” z projektu „Piękno, natura i popęd”.

II nagroda w kategorii zdjęcie przyrodnicze (ex aequo) – Marek Marzec z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚl, za fotografię „Inny” z projektu „Siła pojedynczego nukleotydu – skutki mutacji punktowych” oraz Andrzej Ślebarski z Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii UŚl za zdjęcie „Cumulonimbus mammatus” z projektu „Istota natury – od chmury elektronów do chmur kłębiastych”.

I nagroda w kategorii zdjęcie społeczno-kulturalne – Ryszard Kulik z Wydziału Pedagogiki i Psychologii za zdjęcie „Tak naprawdę potrzeby przyrody są naszymi potrzebami. A nasze głębokie potrzeby są potrzebami przyrody. Dubaj, zima 2006” z projektu „Cyrograf z cywilizacją – renegocjacja umowy”.

Wyróżnienia:

Za najlepsze zdjęcie w kategorii „Mikroświat” dla Tadeusza Molendy i Ewy Teper z Wydziału Nauk o Ziemi UŚl za zdjęcie „Galena [PbS] Okruch z hałdy, Bibiela” z projektu badawczego „Perły ziemi czarnej”.

Za najlepsze zdjęcie w kategorii „Człowiek – świat wokół nas” dla Bartosza Jana Płachno z Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego, za zdjęcie „Powierzchnia kwiatu Boucerosia indica (Rowley) Meve&Liede (Frerea indica Dalz.)” – rzadkiej rośliny występującej na niewielu stanowiskach w Indiach. Jej kwiaty mają przykry dla człowieka, ale interesujący dla muchówek zapach – z projektu „Czy cuchnące może być piękne?”.

Za najlepsze zdjęcie w kategorii „Z perspektywy” – dla Anny Orczewskiej z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚl za zdjęcie „Najtrudniejszy etap projektu – interpretacja i intersekcja map z XVIII wieku” z projektu „Ekolog w roli kartografa”.