Rudzka szkoła z szansami na architektonicznego Oskara. A wszystko przez... szkody górnicze

Obniżenie terenu położonego między ulicą 1 Maja i Halembską spowodowała eksploatacja górnicza prowadzona od lat 20-tych ubiegłego wieku przez KWK Halemba-Wirek i Bielszowice (na zdjęciu)

Rudzcy architekci z TK Holding Truszczyński&Kobierzewski, autorzy projektu nowej siedziby Szkoły Podstawowej nr 17 znaleźli się w gronie finalistów World Architecture Festival 2025 w kategorii WAF Completed Buildings – School. To prestiżowe wyróżnienie stawia rudzką placówkę w gronie najlepszych projektów architektonicznych na świecie. Finał konkursu odbędzie się w listopadzie w Miami w USA.

- Nowa Szkoła Podstawowa nr 17 to nie tylko nowoczesny budynek, ale przede wszystkim bezpieczna i inspirująca przestrzeń do nauki. Jesteśmy niezmiernie dumni, że projekt z Rudy Śląskiej zyskał takie uznanie na arenie międzynarodowej – mówi Michał Pierończyk.

- To potwierdzenie, że nasze miasto inwestuje w przyszłość, tworząc warunki do rozwoju na najwyższym poziomie, nawet w tak wymagających warunkach geologicznych – podkreśla prezydent Rudy Śląskiej.

Samorząd informuje, że World Architecture Festival (WAF) to jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń w świecie architektury, często określane mianem „Oscarów architektury". Festiwal odbywa się co roku i jest jedynym tego rodzaju wydarzeniem architektonicznym. Finaliści, a wśród nich TK Holding, będą mieć okazję do prezentacji swoich projektów przed panelami sędziowskimi. Kategoria WAF Completed Buildings – School, w której nominowana została rudzka placówka, skupia się na ukończonych w określonym przedziale czasowym budynkach edukacyjnych. Na tegoroczną listę nominowanych WAF trafiło ponad 460 projektów, w tym 235 ukończonych budynków. Konkurencja jest ogromna, a wśród finalistów znajdują się biura architektoniczne o światowej renomie, takie jak Foster + Partners, UNStudio, MVRDV, Renzo Piano Building Workshop czy Zaha Hadid Architects. Nominacja polskiego projektu w tej kategorii to znaczące osiągnięcie, które pokazuje, że „śląska szkoła nad kopalnią" może inspirować globalne dyskusje o przyszłości edukacji.

TK Holding jest szczególnie znany z projektów obiektów sportowych i rekreacyjnych, takich jak parki wodne i aquaparki. Do najbardziej znanych realizacji firmy należy Kompleks Rekreacyjny Sol@res czy Park Wodny w Stalowej Woli. W finale WAF TK Holding bierze udział po raz trzeci. W 2019 r. doceniono zrealizowany przez rudzkich architektów Wodny Park Tychy, a w 2024 r. – Fabrykę Wody w Szczecinie.

Szkoła została otwarta w 2024 roku

Przypomnijmy, że decyzja o budowie nowej siedziby Szkoły Podstawowej nr 17 została podjęta w związku ze skalą szkód górniczych. Powstałe deformacje uniemożliwiły remont dotychczasowego budynku. Nowa placówka musiała więc sprostać zarówno współczesnym wymaganiom dydaktycznym, jak i ekstremalnym warunkom górniczym. Odpowiedzią na to wyzwanie była koncepcja rozproszonego, modułowego kampusu usytuowanego na planie szachownicy. Każda sala lekcyjna stanowi odrębny, parterowy segment z własnym zielonym atrium. Taki układ zapewnia naturalne doświetlenie i kontakt uczniów z przyrodą, a także pozwala elastycznie reagować na ruchy gruntu, co jest kluczowe w regionie górniczym. Dzięki oddzielnym wejściom każda ze stref działa niezależnie. W części przedszkolnej są 4 sale dla przedszkolaków, natomiast w części szkolnej 20 sal lekcyjnych dla uczniów klas 1-8. Wszystkie segmenty łączy dwukondygnacyjny budynek równoległy do ulicy, mieszczący aulę, bibliotekę, stołówkę, świetlicę oraz pomieszczenia administracyjne, gospodarcze i techniczne. Plac budowy został przekazany wykonawcy w połowie listopada 2021 roku.

- Już w trakcie realizacji przekonaliśmy się, jak dynamiczne potrafi być podłoże: poziom terenu obniżył się o kilka metrów, ponieważ niespełna pół kilometra pod budową wciąż wybierano węgiel – mówi Andrzej Truszczyński z TK Holding. - Świeżo wylany żelbet nie zdążył nawet osiągnąć projektowej wytrzymałości, gdy trzeba było wstrzymać prace i wzmocnić konstrukcję. Presja czasu była ogromna – dzieci musiały rozpocząć nowy rok szkolny w bezpiecznym miejscu, a stary budynek czekał już na rozbiórkę - wspomina. - Dzięki znakomitej współpracy Miasta Ruda Śląska jako inwestora, generalnego wykonawcy Grupy Budowlanej Remar, ekspertów z Instytutu Techniki Budowlanej oraz specjalistów z Kopalni Bielszowice, udało się sprostać wszystkim trudnościom
i doprowadzić projekt do finału – podkreśla. 

Placówka została otwarta we wrześniu 2024. Rok szkolny rozpoczęło w niej wtedy 451 uczniów, 72 przedszkolaków, 45 nauczycieli, 4 pracowników administracyjnych oraz 25 pracowników obsługowych. Do ich dyspozycji jest 2900 m². Placówka powstała kosztem prawie 40 mln złotych. Koszt robót budowlanych wyniósł ponad 35 mln zł. Inwestycja została dofinansowana ze środków Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii kwotą prawie 5,2 mln zł, a z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych kwotą 4 mln zł. Poza budową przeprowadzono również prace związane z zagospodarowaniem terenu, a więc drogami pożarowymi, miejscami parkingowymi i ogrodzeniem. Z kolei koszty prac wykończeniowych opiewały na ponad 4 mln zł. Wśród nich koszt wyposażenia w części kuchennej wyniósł niemal 1 mln zł, w części meblowej – ponad 2,5 mln zł, a w zakresie urządzeń wentylacji i klimatyzacji – ponad 500 tys. zł. Ten ostatni wydatek również otrzymał dofinansowanie z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

- Warto dodać, że kwestię rozwiązań architektonicznych czy wyposażenia konsultowaliśmy zarówno z rodzicami, jak i pracownikami, by uczniowie, jak i nauczyciele mieli zapewnione jak najlepsze warunki nauki i pracy - przypomina wiceprezydent Anna Krzysteczko, odpowiedzialna za oświatę w mieście. – Myślę, że teraz wszyscy będziemy trzymać kciuki za sukces zarówno rudzkich architektów, jak i naszej edukacyjnej perełki – dodaje.